Vanaf de middeleeuwen, toen Oirschot en Best nog samen één vrije heerlijkheid vormden, was Oirschot een van de belangrijkste plaatsen van Kempenland, en in ieder geval de grootste. In 1437 bedroeg het aantal huizen in Oirschot 865. Ter vergelijking: de stad Eindhoven telde in datzelfde jaar 303 huizen. In 1664 was het inwoneraantal van Oirschot 3609, en dat steeg in 1706 tot 4419. Op basis van de gegevens uit die jaren zijn we ook in staat de verhouding van het inwoneraantal tussen Oirschot en Best te bepalen. In de vijf Oirschotse herdgangen woonden in 1664 in totaal 2492 inwoners, in de drie Bestse herdgangen (Aarle, Naastenbest en Verrenbest) waren er dat 1117. In 1706 was de verhouding 2964 voor Oirschot en 1455 voor Best.

Bij de afsplitsing van de gemeente Best in 1820 had Oirschot 3802 inwoners, en Best 1744. De steenweg van Den Bosch naar Eindhoven, die een kleine 80 jaar daarvoor was aangelegd, had toen nog zeker geen bevolkingsexplosie in Best veroorzaakt. In het jaar 1888 nam het aantal inwoners van Oirschot toe met 21 personen, en kwam daarmee op een totaal van 3935. Oirschot was daarmee nog steeds een van de grootste gemeenten in de regio. De gemeente Best had rond dezelfde tijd 1975 inwoners.

Het inwoneraantal van Best steeg pas explosief na de komst van Bata en andere bedrijven, zoals IBC en Tricotbest. Het inwoneraantal verviervoudigde tussen 1900 en 1960 van 2502 naar 10367. Het zal duidelijk zijn dat niet het geboorteoverschot, maar migratie daarvan de oorzaak was. In 2025 bedroeg het inwoneraantal van Oirschot (exclusief de Beerzen) 13155, en van Best 31650. In minder dan een eeuw zijn de verhoudingen dus omgedraaid. Volgens de prognoses groeit Oirschot echter in de komende 25 jaar harder dan Best. Dat is minder relevant, want vanaf 1 januari 2028 gaan beide gemeenten samen verder als Best-Oirschot. Dat de Vereniging van Nederlandse gemeenten en het ministerie van Binnenlandse zaken niet zo blij zijn met een samengestelde gemeentenaam heeft de kiezers er niet van weerhouden toch voor Best-Oirschot te kiezen.

Best-Oirschot: het was in ieder geval de minst slechte keuze. De komende jaren gaan we ervaren hoe snel we aan de nieuwe gemeentenaam gewend raken. Feit blijft dat Oirschot en Best na iets meer dan twee eeuwen weer worden verenigd. Het herstel van een historische fout.

Anton Neggers
Voorzitter