De Heerlijkheid

Erfgoedweekend 14 en 15 september 2024
2024-09-14 13:00 - 2024-09-15 17:00 (Europe/Amsterdam) | de Ravenpoort Dekanijstraat 10, Dekanijstraat 10, Oirschot, 5688 AR, Nederland
In het weekend van 14 en 15 september 2024 zijn weer duizenden monumenten in heel Nederland gratis toegankelijk voor iedereen.
Het is dé kans om een plek te bezoeken waar je normaal niet zo snel komt.
Landelijk is dit evenement bekend als Open monumentendag maar in Oirschot spreken we liever over het: Erfgoedweekend en qua thema richten we ons met name op: Levend erfgoed.
De heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’ doet natuurlijk mee aan deze mooie dagen, door het Erfgoedcentrum ‘De Ravenpoort’ open te stellen voor publiek. In overleg met Stichting Comité Open Monumentendag Oirschot beraden we ons nog op de precieze invulling

Rabo Club Support actie start 2 september as.
2024-09-02 08:00 - 2024-09-24 17:00 | de Ravenpoort Dekanijstraat 10, Dekanijstraat 10, Oirschot, 5688 AR, Nederland
We herinneren u er hierbij even aan dat er ook dit jaar weer een Rabo Club Support actie is om alle verenigingen in de regio te ondersteunen. Ook onze heemkundekring heeft zich daar voor ingeschreven met als bestedingsdoel: Lokale geschiedenis voor alle leeftijden.
‘Het beste dat de geschiedenis ons nalaat, is het enthousiasme dat zij veroorzaakt’. Ons enthousiasme over de lokale geschiedenis willen wij graag delen met een breder publiek. De komende tijd willen we ons dan ook (o.a.) richten op de jongere generaties. Met een eigentijdse campagne en moderne middelen zetten we onze historie in het voetlicht. Zo dragen we ook een steentje bij aan het karakter en de identiteit van ons dorp.
Als u onze heemkundekring wilt helpen om het bestedingsdoel te realiseren ga dan tussen 2 en 24 september a.s. naar de website van de Rabobank: www.rabobank.nl/clubsupport en breng uw stem uit op heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’.
Hoe meer stemmen, hoe hoger het bedrag, dus iedere stem telt! Alvast bedankt!

Aankondiging Zomeravond Markt 15 augustus 2024
2024-08-15 20:00 - 22:00 | Markt, Oirschot, Nederland, Nederland
Ook deze zomer zijn er in juli en augustus weer van die gezellige Zomeravondmarkten op de markt in Oirschot. Allerlei organisaties en ondernemers presenteren hier tegen de achtergrond van de historische Basiliek hun activiteiten en producten.
Er zijn allerlei kraampjes en er is muziek dus er valt genoeg te beleven. Op de zomeravondmarkt op donderdag 15 augustus geeft ook
Heemkundekring de Heerlijkheid Oirschot acte de préséance. Van 18.30 uur – 21.30 uur bemensen we dan samen met het Kapittel een kraam waarin het Oirschots erfgoed wordt gepromoot o.a. door de verkoop van allerlei (tweedehands) boeken uit onze rijke collectie.
Wie weet zit er ook iets van uw gading tussen!

Reminder Presentatie boek Toponymie Oirschot
2024-05-16 13:30 - 16:30 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
We herinneren u er nog eens aan dat i.s.m. de Heemkundekring de Heerlijkheid Oirschot, stichting De Kapellekes, de Gemeente Oirschot en de stichting SBEO op 16 mei 2024 in de Beurs aan de Markt in Oirschot de presentatie plaatsvindt van het boek De Toponymie van Oirschot.
Van 13.30 tot 16.30 is er een boeiend programma met een toelichting op het boek en een tweetal sprekers over de aard en nut van de toponymie. Verder wordt een eerste exemplaar van het boek overhandigd aan de burgemeester van Oirschot.
Het boek is het resultaat van een vijfjarige studie door Paul Maas en Daniel Vangheluwe met medewerking van Henk van Hout. De studie bouwt voort op het onderzoek van Marcel van der
Heijden en Jos Swanenberg uit 2013 en is voorzien van een vlak dekkende kaart. Het vormt een
tweeluik samen met de Toponymie van Best uit 2018 van dezelfde onderzoekers.
Het boek kan ter plaatse tegen gereduceerde prijs worden aangeschaft

Lezing: Belgisch Trekpaard Zaterdagmiddag 14 uur 20 april 2024
2024-04-20 14:00 - 16:30 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Wim van Lankvelt geeft in restaurant De Beurs in Oirschot de lezing: Belgisch trekpaard. In de jaren vijftig werd in Oirschot op veel boerenbedrijven nog een paard gehouden. Een boer zonder paard was geen boer. Door de opkomst van de tractor verdween het Belgisch trekpaard geleidelijk aan uit de agrarische bedrijfsvoering. Het houden van deze imposante dieren werd meer een liefhebberij. Een aantal fokkers ging zich inzetten om het ras te behouden. Het
stamboek van de “Sociëteit van het Belgisch trekpaard” bestaat al vanaf 1886. Jaarlijks worden en ook nu nog een aantal paardenfokdagen gehouden, onder andere in Sint-Oedenrode.
Na zijn pensionering is van Lankveld gestart met de promotie van dit stoere paardenras. Intussen toert hij al vele jaren door Nederland en België om het trekpaard te promoten.
Aan de hand van historisch en huidig beeldmateriaal uit zijn rijke archief zal Wim van Lankveld u meenemen in de wereld van het Belgisch trekpaard. Hij heeft de laatste 25 jaar veel Belgische en Nederlandse fokkers in beeld gebracht en maakt u graag deelgenoot van zijn ervaringen.
De vergoeding die Wim voor deze avond ontvangt schenkt hij aan de stichting ‘Support Casper’ (van Eijck), oncoloog in het Erasmusziekenhuis in Rotterdam, voor onderzoek naar en bestrijding van alvleesklierkanker. Laat u verrassen door de unieke filmbeelden die beginnen in de jaren 20 en eindigen in het heden. Iedereen met een warm gevoel voor het boerenleven van vroeger en het trekpaard van toen en nu, mag deze lezing niet missen!
Foto uit Wims rijke beeldarchief
De lezing vindt plaats op zaterdagmiddag 20 april 2024 in de zaal van Restaurant De Beurs, St. Odulphusstraat 7, Oirschot en start om 14.00 uur.
Voor leden van de heemkundekring is de lezing gratis. Ook andere bezoekers zijn van harte
welkom tegen een vergoeding van € 5.-.

Kleine excursie c.q. studiereis Best zaterdag 6 april 2024
2024-04-06 12:30 - 18:00 | Best Bata fabrieken, Europaplein, Best
Heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’ kent naast lezingen ook excursies, oftewel studiereizen. Jaarlijks wordt door de reiscommissie zowel een grote als een kleine excursie/studiereis georganiseerd. Het doel van de excursies is steeds een nadere kennismaking op heemkundig terrein. Bij de kleine excursie gaat het daarbij om heemkundige bezienswaardigheden uit de directe regio die per fiets kunnen worden bezocht.
Hier volgt een brief van de reiscommissie met de nodige informatie: Beste leden van de kring, Op veler verzoek kruipen we voor de kleine studiereis weer eens op de fiets en wel op zaterdag 6 april. We gaan niet zo heel ver: we gaan naar Best. Daar zullen leden vanheemkundekring ‘Dye van Best’ ons van alles vertellen over de plaats van onze voormalige (en toekomstige?) dorpsgenoten.
De fietsers vertrekken om 12.30 stip vanaf de Markt, bij de pomp naast de bakkerij/tegenover de Zwaan. We worden dan om 13.00 uur verwacht op het Europaplein in Best, vóór de Bata fabrieken. Leden die liever met de auto gaan, moeten op eigen gelegenheid naar Best rijden, maar wel zorgen dat ze er om 13.00 uur zijn. Het adres voor de navigatie is Europaplein 1, Best.
We krijgen uitleg over de geschiedenis van deze voor Best enorm belangrijke onderneming. De rondwandeling duurt ongeveer een uur.
Daarna fietsen/rijden we naar zorgboerderij ‘De Tiendschuur’ (Hagelaarweg 21). Daar zal Jan van den Boom ons van alles vertellen over deze oude boerderij en de relatie die het heeft met schilder Jeroen Bosch. We krijgen daar een hapje en een drankje. De kosten voor deze kleine studiereis bedragen € 15,- per persoon.

Opgeven
U kunt zich opgeven via secretariaat@deheerlijkheidoirschot.nl Graag vermelden of u
meerijdt met de fietsers of op eigen gelegenheid naar Best gaat. Opgeven vóór 1 april.
Ook graag het juiste bedrag overmaken aan Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot NL 57 RABO 0133 8659 16 (met vermelding van uw naam
en ‘kleine excursie’)
Met vriendelijke groet,
De reiscommissie
Betty, Wim, Arthur

Lezing: Een kloek boek. Over een 17de -eeuwse Oirschotse Mariapenning
2024-03-21 20:00 - 22:30 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Datum: 21 maart 2024
Locatie: Restaurant De Beurs, St. Odulphusstraat 7, Oirschot
Aanvang: 20.00 uur
Spreker(s): René Meeuwissen
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-.
In 1677 betrokken de katholieken in Oirschot een nieuwe kerk; de schuurkerk. Daarmee kwam een einde aan ruim 25 jaar gedwongen ‘ondergronds’ en in het geheim te kerken. De protestantse overheerser gedoogde vanaf nu dat katholieken weer op reguliere basis bij elkaar konden komen. Dat gold in de eerste plaats natuurlijk voor de erediensten, maar vanuit dit nieuwe onderkomen kon men ook weer veilig werken aan de sociale structuur van de kerk.
Al vrij snel werden er bedevaartprentjes besteld in Antwerpen met als onderwerp O.L.V. van de Heilige Eik. De kapel was weliswaar in 1649 op last van de Staten Generaal gesloopt, maar de herinnering eraan was nog springlevend. Bovendien waren de prentjes voorzien van een aflaat, dus brachten ze ook nog eens geld in het laatje.
In diezelfde tijd werd in Antwerpen ook een Maria-penning besteld bij het beroemde medailleurs-atelier van de familie Roettiers. Alle gekroonde hoofden van Europa werden door hen geportretteerd en daarnaast creëerden ze een bescheiden oeuvre religieuze penningen.
De penning is waarschijnlijk niet in productie genomen. Er is in ieder geval nooit een exemplaar in Oirschot opgedoken. Voor René Meeuwissen als Oirschottenaar en penningverzamelaar was dit voldoende aanleiding om op onderzoek te gaan, hetgeen resulteerde in een publicatie in de vorm van een ‘kloek boek’.
In zijn boek en in deze lezing komt een aantal lijnen bij elkaar zoals: de historie van de kapel van de Heilige Eik; het religieuze leven in Oirschot in de 17-de eeuw; de (oorlogs-)omstandigheden in die tijd en de vele Roettiers-penningen die al die gevechten, overwinningen, machtswisselingen en vredesverdragen opleverden.

Lezing: Christiaan van der Ameijden, Oirschottenaar in Rome
2024-02-20 20:00 - 22:30 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Datum: 20 februari 2024
Locatie: Restaurant De Beurs, St. Odulphusstraat 7, Oirschot
Aanvang: 20.00 uur
Spreker(s): Michiel Verweij
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-.
In de 15de en 16de eeuw maakten zangers en componisten uit de Nederlanden (grofweg de Benelux) in heel Europa de dienst uit als het op muziek aankwam. Hofkapellen in elke residentie zaten vol zangers uit onze contreien, zo ook de prestigieuze pauselijke zangkapel die de Sixtijnse kapel genoemd wordt. De laatste vertegenwoordiger uit de Lage Landen in dat gezelschap kwam uit Oirschot: Christiaan van der Ameijden. Geboren rond 1530, duikt Van der Ameijden in Rome op in 1563 als hij lid wordt van deze Sixtijnse kapel. Vanaf 1565 was hij er zelfs de enige vertegenwoordiger van onze gebieden.
In deze voordracht wordt ingegaan op zijn leven en zijn werk. Tegelijk wordt belicht hoe dergelijk onderzoek wordt verricht: want het
is niet gemakkelijker om door te dringen tot de Vaticaanse Bibliotheek dan destijds tot de Sixtijnse kapel…
Dr. Michiel Verweij (Oirschot, 1964) is adjunct-conservator en wetenschappelijk medewerker op de afdeling Handschriften en Oude drukken van de Koninklijke Bibliotheek van België (KBR) in Brussel en gastprofessor van de OG Latijnse literatuur aan de KU Leuven.
Hij schreef diverse boeken over paus Adrianus VI en over de Romeinse dichter Ovidius en was ook curator van tentoonstellingen over deze twee personen. Hij is zelf Latijns dichter onder de naam Michael Pratensis Oirschotanus.

Lezing: Goede luiden van Oirschot De bevolking van Oirschot door de eeuwen heen
2023-12-19 20:00 - 22:30 | Restaurant de Burgemeester (Harmoniezaal), Markt 21, Oirschot, Nederland
Datum: 19 december 2023 Locatie: Harmoniezaal, restaurant De Burgemeester, Markt 21, Oirschot
Aanvang: 20.00 uur Spreker(s): Anton Neggers
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-.
Oirschot was eertijds de belangrijkste plaats van Kempenland, een van de grotere dorpen in de Meijerij van ’s-Hertogenbosch met een belangrijke centrumfunctie voor een groot verzorgingsgebied. Om een inzicht te krijgen in de bevolking van Oirschot moeten we verschillende bronnen raadplegen. Pas in de achttiende en negentiende eeuw vinden de eerste structurele bevolkingsregistraties plaats: voor de periode daarvoor zijn we aangewezen op incidentele lijsten en overzichten die werden gemaakt om een bepaald doel te dienen. In de lezing wordt gepoogd een reconstructie te maken van de bevolking van Oirschot aan de hand van die bronnen.
Verschillende aspecten komen aan de orde, zoals aantal inwoners, aantal huizen, beroepen, welstand. Daarbij maakt Anton tevens gebruik van zijn eigen database in GensDataPro, dat in de loop van de jaren is uitgegroeid tot een soort bevolkingsregister van oostelijk Noord-Brabant, vanaf de zeventiende eeuw (en in sommige gevallen ook van daarvoor). Inmiddels heeft hij in dit bestand meer dan 350.000 personen verzameld, en is het bestand zowat compleet voor de gegevens uit de zeventiende en achttiende eeuw voor plaatsen als Oirschot en Best, Oost- en Middelbeers, Sint Oedenrode, Boxtel, Liempde, Esch, Haaren en Sint-Michielsgestel, en grote delen van de omliggende plaatsen. En natuurlijk van persoonsgegevens uit heel veel andere plaatsen in Noord- Brabant,
Nederland, België en de rest van de wereld.
Als er voldoende tijd over is wil Anton aan de hand van die database demonstreren hoe snel hij een kwartierstaat van iemand, wiens voorouders uit Oirschot en omgeving komen, kan samenstellen.
Anton Neggers (Boxtel, 1959) is jurist en werkt op de Fontys Hogeschool voor de Kunsten. Hij is voorzitter van de afdeling Kempen en Peelland van de Nederlandse Genealogische vereniging, en van onze Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot.

Lezing: Kamgaren en beddentijk Brabantse Textiel 1868-1968
2023-11-16 20:00 - 22:30 | Restaurant de Burgemeester (Harmoniezaal), Markt 21, Oirschot, Nederland
Datum: 16 november 2023 Locatie: Harmoniezaal, restaurant De Burgemeester, Markt 21, Oirschot
Aanvang: 20.00 uur Spreker(s): Charles Boissevain
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-.
Spreker Charles Boissevain neemt je mee terug naar het jaar 1868. Twee families starten – los van elkaar – een textielfabriek. De een in Eindhoven en de ander in Tilburg, maar alle twee gelegen aan de zojuist gereed gekomen spoorlijn die beide plaatsen verbindt. De Eindhovense fabriek van de familie Baekers weeft katoen, linnen en damast voor onder meer beddentijk, tentlinnen en markiezendoek.
Het bedrijf maakte veel reclame, de directeuren waren actief in de diverse kringen van de fabrikanten, die steeds meer werden gedomineerd door Philips. Het bedrijfsarchief werd bij een brand vernietigd. In Tilburg concentreert Janssens de Horion zich op wollen weefsels van strijk- en kamgaren voor de kledingindustrie. Het bedrijf maakt geen reclame, dat moest de kledingindustrie maar doen. Wel is er een uitgebreid bedrijfsarchief en een bedrijfsfilm uit
1932, die deze avond wordt vertoond. De directieleden onderscheiden zich op kerkelijk, muzikaal en sociaal gebied.

Grote Excursie datum: 4 november 2023 Bestemming: Breda
2023-11-04 | Breda
Heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’ kent naast lezingen ook excursies.
Op zaterdag 4 november organiseert de reiscommissie van onze kring een studiereis naar Breda . Het belooft een interessante, leerzame maar ook plezierige dag te worden.
De dagindeling:
08.30 uur: vertrek vanaf Vandeoirsprong. U kunt tegenover de ingang de auto parkeren, fietsen kunnen op het terrein worden gestald.
09.15 uur: aankomst in Breda: koffie/thee
10.00 uur: start stadswandeling o.l.v. een aantal gidsen
12.00 uur: lunch
13.00 uur: excursie Grote Kerk
15.00 uur: vrij programma centrum Breda, met mogelijkheid voor bezoek aan diverse musea (suggesties komen in de volgende nieuwsbrief)
16.30 uur: centrale borrel
17.00 uur: vertrek terug naar Oirschot
18.00 uur: diner bij Vandeoirsprong (optioneel)
In de volgende nieuwsbrief krijgt u meer achtergrondinformatie, maar het is voor ons van belang dat we zo snel mogelijk weten hoeveel mensen er meegaan.
Opgeven
U kunt zich opgeven via secretariaat@deheerlijkheidoirschot.nl
Uw deelname is pas definitief wanneer u betaald heeft. Ook partners of vrienden die geen lid zijn, kunnen zich voor deze reis opgeven. Bij het opgeven graag doorgeven indien de betaling op een andere naam geschiedt dan de uwe.
De kosten
De kosten voor de hele dag zijn per persoon € 85,- inclusief diner. Zonder diner € 60,-. Bij annuleringen na 20 oktober 2023 is geen teruggave van betaling meer mogelijk. Graag het juiste bedrag overmaken aan Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot NL 57 RABO 0133 8659 16
Wij hopen op een grote opkomst en een gezellige dag!
De reiscommissie,
Wim van Kollenburg
Betty Meys
Arthur de Vries

Lezing "De auto van mijn opa".
2023-04-22 14:00 - 16:00 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Datum: 22 april 2023 Locatie: Restaurant De Beurs, St. Odulphusstraat 7, Oirschot Aanvang: 14.00 uur
Spreker(s): Ad van Zelst
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-
De titel van deze lezing is ‘De auto van m’n opa’. Zo heet ook de website van het BHIC, waarvan Ad van Zelst, gewaardeerd lid van heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot, in 2015 een van de initiatiefnemers was. Van 1906 tot 1950 werden de nummerbewijzen van auto’s en motoren uitgegeven door de provincies. Elke provincie had een eigen letter, voor Noord-Brabant was dat de N. De kentekens waren niet zoals tegenwoordig voertuig-gebonden, maar werden afgegevenop naam van de eigenaar en bleven soms generaties lang in dezelfde familie.
Zo kende in Oirschot iedereen de N-493 van dokter Lobach, de N1800 van Janus van Zelst en de N-60075 van dokter Hagemeijer. Maar wie had nu het eerste kenteken in Brabant? En wie in Oirschot? En wat voor voertuigen hadden die eerste nummerbezitters? In de lezing wordt verder behandeld: de registratie van voertuigen vóór 1906, de groei van het wagenpark, welke mensen zich een auto konden veroorloven, hoe de registratie van die nummers ons helpt om de herkomst en leeftijd van oude foto’s te bepalen. Daarnaast komt de manier aan de orde waarop de gegevens zijn verzameld, het contact met het BHIC en wat er gebeurde nadat de website online ging.
De lezing wordt afgesloten met het verhaal van een bijzondere reis naar Parijs die de opa van Ad van Zelst in 1913 maakte op diens
primitieve motorfietsje en die Ad 99 jaar later met zijn zoon nog eens heeft nagefietst.

Jaarvergadering 2023
2023-03-30 20:00 | Café ’t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot, Nederland
Datum: 30 maart 2023 Locatie: Café ‘t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot Aanvang: 20.00 uur
In de statuten van Heemkundekring de Heerlijkheid Oirschot staat vastgesteld dat er jaarlijks een ledenvergadering wordt georganiseerd door het bestuur.
Hierbij worden alle leden uitgenodigd. Het bestuur legt tijdens deze vergadering verantwoordelijkheid af over de financiën over het voorgaande jaar, licht de ondernomen activiteiten, lezingen en projecten toe en geeft de actieplannen aan voor het komende jaar.

Lezing: De Vrouwen van Napoleon Datum: 14 maart 2023
2023-03-14 20:00 - 22:00 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Spreker(s): Jean Dewaerheid
Napoleon, een man van staal op het slagveld, was bang om gedomineerd te worden door vrouwen. De vrouw was meestal een goed gewapende vijand die zich als zwak uitgaf. Vandaar dat hij zich vaak als een bruut toonde. Eenmaal binnen de intimiteit van het koppel herwon zijn gevoelige natuur al snel zijn plaats. Aan tranen kon hij niet weerstaan. Napoleon had geen benul waar het bij een vrouw om gaat. Hij begreep niets van hun manier van denken, van de signalen die ze
geven. Daarenboven zag hij overspel als een vorm van lichaamsverzorging, zonder liefde. Zestig (gekende) minnaressen passeren de revue tijdens deze lezing, telkens met vermelding van hun naam en de vergoedingen die Napoleon hen toekende. Een lezing met pittige weetjes en pikante details Josephine door Firmin Massot 1812.
Jean Dewaerheid was als germanist docent Nederlands-Engels verbonden aan de Haute Ecole Lucia de Brouckère in Brussel en als gastdocent actief in Luik, Gent, Antwerpen, Geel en Turnhout. Verder gaf hij geregeld colleges in Frankrijk, Tsjechië, Slovakije, Litouwen, Slovenië en Portugal. Vandaag de dag geeft hij voordrachten en schrijft hij boeken
Locatie: Restaurant De Beurs, St. Odulphusstraat 7, Oirschot Aanvang: 20.00 uur
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-.

Donderdag 16 februari a.s. Lezing: Een galerij van Brabantse dokters
2023-02-16 20:00 - 22:00 | Café ’t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot, Nederland
Donderdag 16 februari as. geeft Jan van Eyck de lezing ‘Een galerij van Brabantse dokters’ in Café ’t Vrijthof in Oirschot.
De 500e verjaardag van Johannes Goropius Becanus, een beroemde Beekse arts/humanist, was voor Museum De Dorpsdokter in Hilvarenbeek aanleiding om in een serie van 13 portretten van Brabantse dokters de geschiedenis van de geneeskunde stapsgewijs te schilderen. Niet met alle grote ontdekkingen of met alleen maar mannen-van-naam. Nee, gewoon met Brabantse dokters die in de 16e t/m 20e eeuw elk hun mannetje stonden tegen de achtergrond van de medische wereld van toen, en het vertrouwen kregen van hun patiënten.
Van Goropius Becanus tot en met Harry Ruhe, de oprichter van museum De Dorpsdokter. Het gaat dan over dokters die met de legers uit Oostenrijk/Hongarije naar hier kwamen zoals de familie Raupp uit Bergeijk, De Lang uit Hilvarenbeek en Sauter uit Hooge Zwaluwe. En over Brabanders als Mr. Aert Fey uit Oirschot, Ingenhousz uit Breda en Snieders uit Turnhout, die meegroeiden met hun tijd. Of karakters als dokter Baptist, de kwartjesdokter uit Megen en Wiegersma, het geweld uit Deurne.
Kortom: langs de lijn van de kleine persoonlijke geschiedenissen valt een hoop te leren en te beleven aan een galerij van Brabantse dokters.
Deze galerij met 13 portretten staat nu op de vernieuwde bovenverdieping van het museum.
Jan van Eijck, de conservator van Museum De Dorpsdokter in Hilverenbeek doet het voor u deze avond wat uitgebreider uit de doeken. En dat kan verdraaid interessant zijn…!
De lezing vindt plaats op donderdagavond 16 februari 2023 in Café ‘t Vrijthof, Molenstraat 6,
Oirschot en start om 20.00 uur. Voor leden van de heemkundekring is de lezing gratis. Ook andere
bezoekers zijn van harte welkom tegen een vergoeding van € 5.-.

Lezing: “Op alles wel ende rijpelijk gelet" Rechtspraak van de Schepenbank
2022-12-15 20:00 | Restaurant de Burgemeester (Harmoniezaal), Markt 21, Oirschot, Nederland
“Sa lijff om lijff de ziel voor den duijvel; Ick sal Boxtel in brand steken” roept Henrick Haren alias van Seumeren, als hij in 1693 met eenen oproerigen en vrevelmoedigen geest op de publieke straat Michiel de Lavigne met een mes aanvalt. Hij wordt door de drossaard gearresteerd en voor de schepenbank aangeklaagd.
Schepenbanken hadden in de zeventiende en achttiende eeuw zowel een bestuurlijke als rechterlijke taak. Schepenbanken met zowel de lage als de hoge jurisdictie konden als rechter konden zowel in civiele zaken als in criminele procedures vonnissen, en zelfs lijfstraffen en de doodstraf opleggen. Schepenen waren leken, en geen juristen, en dus werden ze bij hun rechterlijke taak bijgestaan door onafhankelijke rechtsgeleerden.
In deze lezing schetst Anton Neggers de achtergronden van de schepenrechtspraak aan de hand van procesdossiers en adviezen van schepenbanken in de Meierij. Tussen al het juridisch jargon door schetsen ze een bijzonder beeld van het dagelijks leven in de zeventiende en achttiende eeuw. De procesdossiers gaan onder meer over caféruzies, defloratie, roddel en achterklap, onbetaalde rekeningen, bedelarij, alimentatie, echtscheiding, stroperij en diefstal. Over katholieke en protestante notabelen, maar ook over de gewone mensen die genoodzaakt waren den wegh van Regt innen te gaan.

Lezing: Zandpaden: wat moet je ermee?
2022-11-17 20:00 | Café ’t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot, Nederland
De spreker, IVN natuurgids Jack van Nunen, zal deze avond ingaan op het begrip zandpaden.
De belangrijkste vragen die besproken zullen worden zijn:

Wat is een zandpad eigenlijk?
Zijn ze er al lang en hoelang zullen ze er nog zijn?
Hoe zijn ze ontstaan en welke gevolgen heeft dit voor ons landschap?
Wat is het cultuurhistorisch belang van zandpaden? Of beter wat gebeurt er als zandpaden verdwijnen en wegen of straten worden?
Welke gevolgen heeft dat voor ons landschap, de natuur en de biodiversiteit?

De spreker zal u informatie en overwegingen voorschotelen om u inzicht te geven in deze materie. Het is dan aan de toehoorder zelf om te bepalen of het de moeite waard is om onze Brabantse zand-paden te behouden.

Welkomstbijeenkomst voor nieuwe leden 15 november a.s. 19.30-21.30 uur
2022-11-15 19:30 - 21:30 | de Ravenpoort Dekanijstraat 10, Dekanijstraat 10, Oirschot, 5688 AR, Nederland
Heemkundekring ‘De heerlijkheid Oirschot’ mag zich verheugen in een groot aantal leden. Velen daarvan zijn al sinds jaar en dag lid en nemen volop deel aan activiteiten. En gelukkig treden ook ieder jaar nieuwe leden toe tot onze kring.
Soms duurt het als nieuw lid even om zicht te krijgen op alles wat onze bloeiende kring zoal doet en de laatste jaren waren er door corona soms wat minder activiteiten. Inmiddels komen we weer goed op stoom en gebeurt er van alles!
Het leek ons daarom een goed idee om voor alle nieuwe leden van 2020, 2021 en 2022 een welkomstbijeenkomst te organiseren.
Zo kunnen nieuwe leden met elkaar en het bestuur kennis maken en een beetje wegwijs raken in alle activiteiten van de heemkundekring. Ook horen we graag of er wellicht wensen of verwachtingen zijn. We vinden het belangrijk dat ook nieuwe leden zich bij onze kring thuis voelen!
De Welkomstbijeenkomst vindt plaats op dinsdag 15 november a.s. in de heemkamer in erfgoedcentrum Ravenpoort, Dekanijstraat 10 in Oirschot. De bijeenkomst duurt van 19.30 tot 21.30 uur en natuurlijk is er koffie/thee én iets lekkers.
Bestuur heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’

Lezing: De Eerste Wereldoorlog in Nederland en in Brabant
2022-10-20 20:00 | Restaurant de Burgemeester (Harmoniezaal), Markt 21, Oirschot, Nederland
Lezing donderdag 20 oktober a.s.
De Eerste Wereldoorlog in Nederland en in Brabant
Donderdagavond 20 oktober 2022 vindt om 20.00 uur in de Harmoniezaal van restaurant De Burgemeester in Oirschot de eerste lezing van het najaarsprogramma van de heemkunde King plaats.
Spreker Tom Sas houdt dan een inleiding over het onderwerp: ‘De eerste wereldoorlog in Nederland en Brabant’.
Nadat in de zomer van 1914 de oorlog buiten onze landsgrenzen losbarstte, verklaarde Nederland zich neutraal. De Grote Oorlog die van 1914 tot 1918 zou duren kende een allesvernietigend karakter. De oorlog werd onder meer gekenmerkt door een slijtageslag in de loopgraven, massale stormlopen die in bloed gesmoord werden en het gebruik van nieuwe wapens. Lang bestond het beeld dat Nederland na de neutraliteitsverklaring zich achter de dijken had terug getrokken en de mensen overgingen tot de orde van de dag.
In zijn lezing zal Tom Sas laten zien dat dit beeld genuanceerd dient te worden. De Nederlandse neutraliteit diende gedurende de oorlogsjaren gewapenderwijs verdedigd te worden. In de Nederlandse samenleving waren, behalve de aanwezigheid van militairen, de effecten van de oorlog die om ons heen woedde spoedig merkbaar: geïnterneerde militairen, vluchtelingen, distributie en schaarste.
In de voordracht zal zeker ook aandacht zijn voor hetgeen er in Brabant en in Oirschot van deze bijzondere periode uit onze geschiedenis merkbaar was.
Drs. T.P. (Tom) Sas (Oirschot 1980) studeerde geschiedenis aan de Katholieke (nu Radboud) Universiteit te Nijmegen waar hij afstudeerde met een scriptie over de relatie tussen Nederland en Groot-Brittannië in de Eerste Wereldoorlog. Sinds 2007 doceert hij geschiedenis aan het ds. Pierson College in ’s-Hertogenbosch. Daarnaast werkt hij als zelfstandig historisch onderzoeker. Hij publiceert met regelmaat over het thema Nederland en de Eerste Wereldoorlog. Zo droeg hij onder
meer als auteur en redacteur bij aan de totstandkoming van de regiobundel Brabant en de Eerste Wereldoorlog (2016) en de stadsbundel ’s-Hertogenbosch en de Eerste Wereldoorlog (2018). In 2018 verscheen zijn boek Holland Neutraal over de Nederlandse Leger- en Vlootfilm. In voorbereiding is een boek over een Friese militair, Jelte Kornelis. Daarnaast is hij secretaris van de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog (SSEW) en organiseert hij ook excursies naar de voormalige slagvelden van de Eerste Wereldoorlog in België en Noord-Frankrijk.
De lezing vindt plaats op donderdagavond 20 oktober 2022 in de Harmoniezaal van restaurant De Burgemeester, Markt 21, Oirschot en start om 20.00 uur. Voor leden is de lezing gratis. Ook andere bezoekers zijn van harte welkom tegen een vergoeding van € 5.-.

Grote Studiereis naar België
2022-10-15 | België, België
Grote Studiereis naar België zaterdag 15 oktober 2022
Op zaterdag 15 oktober organiseert de reiscommissie van onze heemkundekring een studiereis naar België. Het belooft een interessante, leerzame maar ook plezierige dag te worden. De dagindeling:
08.00 uur: vertrek per bus vanaf brouwerij Vandeoirsprong, Koestraat 20. U kunt tegenover de ingang de auto parkeren op het parkeerterrein bij Sandershof, fietsen kunnen op het terrein van de brouwerij worden gestald. We komen aan het einde van de dag daar ook weer terug.
09.00 uur: aankomst Gevangenismuseum in Merksplas. Tussen Hoogstraten en Merksplas staan tal van strafinrichtingen, gebouwd in vroeger tijden maar vaak nog in gebruik. Het werden ‘kolonies’ genoemd en er werden veel landlopers vastgezet. We worden ontvangen met koffie/thee en een “Klosjaars Kramiekske”, daarna krijgen we in twee groepen een museumrondleiding met gidsen.
10.30 uur: vertrek naar Hoogstraten
11.00 uur: start programma in Hoogstraten. Hoogstraten is een zeer oud stadje in de Antwerpse Kempen, dat al meer dan 800 jaar vrijheidsrechten heeft. In twee groepen gaan gidsen ons vertellen waarom Hoogstraten zo de moeite waard is. In ieder geval maken bezoeken aan de Sint-Katharinakerk en het Begijnhof deel uit van de rondwandeling.
13.00-14.00 uur: lunch in Hoogstraten bij Bistrobar De Jachthoorn
We hebben voor u een eenvoudige Belgische lunch afgesproken, met koffie/thee.
14.00 uur: vertrek naar Turnhout
14.30 uur: aankomst Turnhout
Turnhout is een stad die vlak bij ons ligt, maar die niet bij iedereen even bekend is. Het is een kruispunt van tal van handels- en verkeersroutes, o.a. die van ’s-Hertogenbosch via Oirschot naar Antwerpen, Leuven en Brussel. Het kent een bewogen geschiedenis en was zelfs lange tijd ‘bezit’ van de Oranjes. In de 19e eeuw kende het, net als Oirschot, een bloeiende meubelindustrie. Omdat we al twee gegidste wandelingen hebben gehad, willen we u de vrijheid geven om het bezoek aan Turnhout zelf in te vullen. Er kan een stadswandeling gemaakt worden (wij hebben een aantal routekaarten in de bus), een bezoek gebracht aan het Speelkaartenmuseum (entree € 5,-), het Begijnhofmuseum (eveneens € 5,- entree), of een combinatie winkelen/sightseeën. 16.15/16.30 uur: wij verwachten u in Café Sint Pieter, Markt 60, waar we u een lekker Belgisch biertje of een ander drankje aanbieden. Eventuele tweede drankje is voor eigen rekening.
17.00 uur: vertrek naar Oirschot
17.45 uur: aankomst in Oirschot
Voor degenen die ervoor hebben gekozen, is er een afsluitend driegangen diner bij Vandeoirsprong, een keuzemenu met twee drankjes. Wij hopen dat veel leden samen met ons deze studiedag in het gezellige Vandeoirsprong zullen afsluiten.
Opgeven
U kunt zich opgeven via: secretariaat@deheerlijkheidoirschot.nl maar uw deelname is pas definitief als u betaald heeft. Bij het opgeven graag doorgeven indien de betaling op een andere naam staat dan de uwe. Ook partners of vrienden die geen lid zijn, kunnen zich voor deze reis opgeven.
De kosten
De kosten voor de hele dag, inclusief afsluitend diner, zijn per persoon € 75,-. Zonder diner is dat € 50,-
Graag het juiste bedrag vóór 15 september a.s. overmaken aan :
Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot
NL 57 RABO 0133 8659 16
Wij hopen op een grote opkomst en een gezellige dag!
De reiscommissie,
Wim van Kollenburg en Arthur de Vries

Kleine Studiereis naar het Textielmuseum in Tilburg
2022-06-18 12:45 - 19:00 | Textielmuseum Tilburg, Goirkestraat 96, Tilburg, 5046GN T
Dit jaar vindt de kleine studiereis plaats in de maand juni en de reis gaat naar Het Textielmuseum in Tilburg dat we eigenlijk al in 2021 hadden willen bezoeken maar helaas kwam dat vanwege de aange-scherpte Coronamaatregelen te vervallen. We hopen dat dit keer wel door kan gaan.
Het Textielmuseum is een uniek en vermaard museum, bijzonder passend in de historie van Textielstad Tilburg. Het is ook een mu-seum met een moderne uitstraling. Het kreeg zelfs het predicaat: Museum van het jaar 2017.
De reiscommissie is dan ook enthousiast over deze bestemming.

Lezing : Oost - Indisch Doof!
2022-04-21 20:00 - 22:00 | Café ’t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot, Nederland
Oost-Indisch Doof is een breed project over de dekolonisatieoorlog in Indonesië.
Hanneke Coolen-Colsters brengt het verhaal van haar opa in de oorlog in Indonesië met film, theater, muziek, een veldbed en veel oude foto’s. Ruim 70 jaar geleden, maar toch heel dichtbij. Theatraal, schurend, prikkelend, confronterend, uitdagend en emotioneel.
Als kleinkind van Indonesiëveteraan Piet Colsters is Hanneke een zoektocht begonnen naar de lege bladzijden in het dagboek van haar opa. Hij begon een dagboek tijdens de inscheping naar Indonesië, waar hij kleurrijk verhalend vertelt over zijn avonturen als dienstplichtig soldaat. Het verhaal loopt langzaam steeds meer uit de hand, tot hij een paar dagen voor de tweede ‘politionele actie’ ineens stopt met schrijven. Colsters blijft nog een tijd in Indonesië, maar de pagina`s in zijn dagboek blijven leeg. Wel heeft hij honderden foto’s gemaakt die Hanneke als houvast in haar zoektocht kan gebruiken.
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-

Jaarvergadering Heemkundekring op 31 maart 2022
2022-03-31 20:00 - 23:00 | Café ’t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot, Nederland
In de statuten van Heemkundekring de Heerlijkheid Oirschot staat vastgesteld dat er jaarlijks een ledenvergadering wordt georganiseerd door het bestuur.
Hierbij worden alle leden uitgenodigd. Het bestuur legt tijdens deze vergadering verantwoordelijkheid af over de financiën over het voorgaande jaar, licht de ondernomen activiteiten, lezingen en projecten toe en geeft de actieplannen aan voor het komende jaar.
In het verleden vond de jaarvergadering altijd in januari plaats, dit jaar is deze verplaatst naar de maand maart

Lezing: De archeologie van stad en platteland in de Kempen 1100-1650 door Nico Arts
2022-03-17 20:00 - 22:00 | Restaurant de Burgemeester (Harmoniezaal), Markt 21, Oirschot, Nederland
De afgelopen halve eeuw is erg veel nieuws bekend geworden over de middeleeuwse geschiedenis van de Kempen. Dit komt vooral door de vele en vaak grootschalige opgravingen. Tijdens de lezing zal door Nico Arts
een overzicht worden gegeven van deze nieuwe informatie die zowel afkomstig is uit de enige middeleeuwse stadskern van de Nederlandse Kempen (Eindhoven) als het omringende platteland.
De jaren tussen ongeveer 1175 en 1250 worden tegenwoordig aan geduid als ‘de grote overgang’. Op de Brabantse zandgronden worden in deze periode oude nederzettingsgronden op de zandruggen verlaten en verplaatst naar de randen van beekdalen. Het gebied wordt onderdeel van het hertogdom Brabant en er ontstaat een geheel nieuw type nederzetting: de stad. Gelijk met de commerciele schapenhouderij komt ook een markteconomie op gang. De
duizenden jaren oude bouwwijze van het funderen van gebouwen in de grond maakt plaats voor bouwen op de grond

CURSUS OIRSCHOTLOGIE
2022-03-12 09:00 - 2022-06-25 12:00 | Oirschot, Oirschot, Nederland
Ook in 2022 wordt opnieuw een cursus Oirschotlogie georganiseerd. Periode: Start 12 maart 2022- Slot 25 juni 2022
Bovengenoemde data waren bij het verschijnen van dit boekje nog onder voorbehoud!
De cursus wordt georganiseerd door een projectgroep, samengesteld uit afgevaardigden van: IVN Oirschot, VISIT Oirschot , Heemkundekring Den Beerschen Aard, Stichting Behoud Erfgoed Oirschot (SBEO) en Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot.
Stichting “De vijf wachters” is eindverantwoordelijk voor de cursus
Voor meer informatie zie: www.oirschotlogie.nl
Voor vragen: info@oirschotlogie.nl

Lezing: Ons Brabants dialect ( met een knipoog)
2022-02-10 20:00 - 22:30 | Café ’t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot, Nederland
Op deze avond gaan we op een gezellige manier heel wat opsteken over onze mooie streektaal.
Rien Bekkers uit Olland komt onze leden van “De Heerlijkheid Oirschot” uitleggen waarin de taal van ons, Brabanders, per regio zo totaal verschilt met die van andere streken. Op een vooral humoristische wijze komt hij uit de doeken doen waarom dat in de loop der eeuwen zo gegroeid is. Ook komt hij aan de hand van de “BITO-toets” op een luchtige wijze onze kennis van het Brabants meten. Voor deze test is examenvrees beslist overbodig…
Ons dialect lijkt naar de achtergrond te verdwijnen omdat we de hele dag op tv, op de radio, op school en op het werk Algemeen Gebruikt Nederlands horen. Er wordt verondersteld dat we dat daar ook spreken en daarnaast liefst ook nog Engels kennen. Toch horen we om ons heen gelukkig nog veel mensen “buurten” in onze eigen dialect. Een paar weken per jaar is dat zelfs weer helemaal in, helemaal “cool”, helemaal “hip” om “Plat Brabants” te praten en te schrijven! Dat is rond Vastenaovend / Carnaval.
Dan komen ook de Brabantse conferenciers ofwel de tonpraters weer op tv met hun “buuts” in hun eigen bijvoorbeeld Roois, Sterksels of Boxmeers dialect. Dat trekt veel kijkers. Niet voor niets is het “Keienbijters Kletstoernooi” om de Zilveren Narrenkap in Helmond op Omroep Brabant een onbetwistbaar kijkcijfer hit .
Waarom dialect zo onlosmakelijk verbonden is met die carnavalsperiode en juist dan weer zo heerlijk de boventoon voert, gaan we deze avond van Rien horen.
Na de pauze gaan we genieten van een optreden van zo’n Brabantse (dialect) conferencier. Deze kletser heeft twee keer (!) de Zilveren Narrenkap gewonnen en is daarnaast ook nog kampioen van Zuid-Nederland. Een kei dus op kletsersgebied. Dan kunnen we met eigen Skôn Orre horen hoe leuk humor in ons eigen dialect kan zijn. Zo’n optreden is in deze dagen heel toepasselijk omdat het dan binnenkort weer carnaval is.
Het belooft een luchtige, informatieve avond te worden met een humoristische inslag.
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 4,-.
Wanneer u hierbij aanwezig wilt zijn, geef dit dan uiterlijk 6 februari a.s. aan via
secretariaat@deheerlijkheidoirschot.nl , zodat wij tijdig de aantallen aan het Vrijthof kunnen doorgeven.

Lezing ‘Een galerij van Brabantse dokters’. Locatie: zaal café ’t Vrijthof
2021-12-18 14:00 - 16:00 | Café ’t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot, Nederland
In verband met sluiting van de horeca om 17.00 uur kan de geplande lezing over ‘Een galerij van Brabantse dokters’ op donderdag 16 december niet doorgaan. Maar we hebben deze kunnen verzetten naar zaterdag 18 december a.s. om 14.00 uur bij het Vrijthof. In de bijlage treft u meer informatie hierover aan.
Omdat er slechts een bepaald aantal mensen aanwezig kan zijn om aan de 1,5 meter afstand te kunnen voldoen, is vooraf aanmelden nodig. U kunt hiervoor tot 13 december a.s. een mail sturen naar secretariaat@deheerlijkheidoirschot.nl
Graag ook het aantal deelnemers vermelden.
Het dragen van een mondkapje is verplicht en ook dient u een qr code, vaccinatiebewijs of negatieve test te kunnen laten zien.
Ondanks deze beperkingen hopen we toch op een goede opkomst en daarmee op een gezellige en interessante middag.
Hopelijk tot ziens op 18 december.
Lezing Zaterdagmiddag 18 december 2021
‘Een galerij van Brabantse dokters’ door Jan van Eijck
Zaterdagmiddag 18 december 2021 start om 14 uur de lezing ‘Een galerij van Brabantse dokters’ door spreker Jan van Eijck in Café ‘t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot.
De 500e verjaardag van Johannes Goropius Becanus, een beroemde Beekse arts/humanist, was voor Museum De Dorpsdokter in Hilvarenbeek aanleiding om in een serie van 13 portretten van Brabantse dokters de geschiedenis van de geneeskunde stapsgewijs te schilderen. Niet met alle grote ontdekkingen of met alleen maar mannen van naam. Nee, gewoon met Brabantse dokters die in de 16e t/m 20e eeuw elk hun mannetje stonden tegen de achtergrond van de medische wereld van toen, en het vertrouwen kregen van hun patiënten.
Van Goropius Becanus tot en met Harry Ruhe, onze oprichter. Het gaat dan over dokters die met de legers uit Oostenrijk/Hongarije naar hier kwamen zoals de familie Raupp uit Bergeijk, De Lang uit Hilvarenbeek en Sauter uit Hooge Zwaluwe. En over Brabanders als Mr. Aert Fey uit Oirschot, Ingenhousz uit Breda en Snieders uit Turnhout, die meegroeiden met hun tijd. Of karakters als dokter Baptist, de kwartjesdokter uit Megen en Wiegersma, het geweld uit Deurne.
Kortom: langs de lijn van de kleine persoonlijke geschiedenissen valt een hoop te leren en te beleven aan een galerij van Brabantse dokters. Deze galerij met 13 portretten staat nu op de vernieuwde bovenverdieping van ons museum.
Jan van Eijck, de conservator van Museum De Dorpsdokter doet het voor u deze middag wat uitgebreider uit de doeken. En dat kan verdraaid interessant zijn…!
De lezing is gratis toegankelijk voor leden van de Heemkundekring Oirschot. Ook niet-leden zijn van harte welkom; voor hen geldt een entreebedrag van € 4,-. De lezing start om 14.00 uur in Café ‘t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot.
We verzoeken bezoekers dringend om zich vooraf aan de lezing tot uiterlijk 13 december a.s. aan te melden via secretariaat@deheerlijkheidoirschot.nl zodat we de locatie kunnen informeren die ervoor zorgt dat alles ​conform de corona-richtlijnen veilig wordt geregeld. Verder attenderen we bezoekers erop dat u aan dient te tonen dat u gevaccineerd bent (QR-code of vaccinatiebewijs) of negatief getest (via een testbewijs). Ook is het dragen van een mondkapje bij binnenkomst verplicht.

Open Monumenten Dag 2020
2020-09-13 13:30 - 17:00 | Markt / Boterkerkje Oirschot, Markt / Vrijthof, Oirschot, Nederland
(NIET ZO) OPEN MONUMENTENDAG 2020
Het coronavirus treft alle evenementen die normaal gesproken op de agenda staan en bij elkaar vele miljoenen bezoekers trekken. Zo ook Open Monumentendag. Er moet worden afgelast, verplaatst of aangepast.
Die laatste optie was voor het Oirschotse Comité Open Monumentendag de enig mogelijke. Er is gezocht naar een vorm, die toch recht doet aan een elementaire doelstelling van Open Monumentendag: monumenten nadrukkelijk onder de aandacht brengen van het grote publiek. In Oirschot is dat een zaak van groot belang. Immers: we hebben hier een grote monumentdichtheid en de gemeente heeft de opdracht die monumenten te beschermen. Bovendien is er het toeristisch belang: Oirschot wil een trekpleister zijn voor wie van historisch, authentiek erfgoed houdt. (En wellicht van een monumentaal hapje of drankje…)

Het plaatselijke comité heeft in samenwerking met bestuursleden van de stichting ‘Het Boterkerkje’ gezocht naar alternatieven, die zo dicht mogelijk in de buurt komen van de gebruikelijke invulling. Van openstelling van monumenten anders dan de basiliek en het Boterkerkje kan in deze moeilijke tijden geen sprake zijn; gecompliceerde voorschriften naleven is in veel gevallen haast ondoenlijk. Indachtig die voorschriften is gekozen voor ‘afstandelijk genieten’ van monumenten. Helaas kan ook de traditionele beklimming van de kerktoren dit jaar niet doorgaan.
De landelijke stichting lanceert elk jaar een thema waar de plaatselijke comités zich naar believen bij kunnen aansluiten. Het thema is dit jaar ‘Leermonument’ en het Oirschotse Comité kon zich hierin vinden voor de lokale invulling van Open Monumentendag 2020.
Wat kun je leren van monumenten? Dat was de leidraad voor het organiseren van OMD op 13 september a.s. De focus werd gericht op twee interpretaties: monumenten in het centrum van Oirschot waarvan je iets kunt leren en schoolgebouwen, waarin vele Oirschottenaren in de loop der tijden hebben ‘geleerd’. U kunt als bezoeker op zondag 13 september 2020 vanaf 13.30 u. kennisnemen van/meedoen met beide vertalingen van het thema:
Zowel bij de basiliek op de markt als bij het Boterkerkje aan het Vrijthof is een ‘LEERMONUMENTENROUTE’ beschikbaar, die u individueel of in tweetallen kunt lopen, waarbij u aan de hand van een plattegrond en een opdrachtenblad van alles te weten komt over een 15-tal monumenten in het centrum van ons mooie dorp. Bovendien kunt u daarmee een fraaie OIRKONDE verdienen als extra aanmoediging om mee te doen.
In het Boterkerkje is bovendien een tentoonstelling te bezoeken van kunstwerken van Mariëtte van Berkel en Ria Franc, van een muzikaal decor voorzien door een tweetal ensembles van Arti.
Historische foto’s van Oirschotse schoolgebouwen vindt u op de markt: aan het hek rondom de basiliek zijn ze te vinden, voorzien van een tijdsaanduiding en beschrijving. Loop er eens langs en maak zo een denkbeeldige reis in het verleden van het Oirschotse onderwijs. Van harte aanbevolen!

Lezing 'Dansen met de Vijand, het oorlogsgeheim van tante Roosje'
2019-10-17 20:00 - 22:00 | Restaurant de Burgemeester (Harmoniezaal), Markt 21, Oirschot, Nederland
Tijdens een bezoek aan Auschwitz ontdekt Paul Glaser in een vitrine een koffer uit Nederland met zijn achternaam. Dit is voor hem het moment om het familiegeheim te onthullen; het verzwegen lot van tante Roosje.
Roosje is een geëmancipeerde vrouw die met flair haar plek heeft veroverd. Als danslerares boekt ze successen en danst in Amsterdam, Londen, Parijs, Berlijn en Brussel. Ze verliest haar grote liefde, zoekt troost en trouwt de verkeerde man. Wanneer de nationaalsocialisten de macht grijpen begint voor Roosje, 25 jaar oud en Joods, een levensgevaarlijk avontuur. Zeker wanneer haar man sympathiseert met de nazi’s.
Ze wordt slachtoffer van verraad door haar eigen man. Het plaatst haar voor grote en soms onmogelijke dilemma’s. Roosje komt terecht in zeven concentratiekampen. Ze leeft met haar hart, vecht met haar verstand en weet met lef op geheel eigen wijze de uitdagingen en ellende van de oorlog te overwinnen. In Auschwitz leert Roosje SS’ers dansen en de bijbehorende etiquette. Ze verliest alles maar niet haar moed en blijft trouw aan haar karakter. Ze krijgen haar niet klein.
Met zijn multimediale presentatie (foto’s, filmclips, brieffragmenten, vertelling) brengt Paul het schokkende, ontroerende en meeslepende verhaal van zijn tante tot leven. Een uitzonderlijk en waar gebeurd verhaal dat je raakt in het diepst van je ziel en dat laat zien dat een scherp onderscheid tussen goed en fout in de oorlog niet bestaat.
Van de presentatie is een 2 minuten durende trailer beschikbaar.

Cursus Oirschotlogie
2019-03-09 - 2019-06-15
Wegens een overweldigend aantal aanmeldingen in 2017 en 2018 wordt in het voorjaar van 2019 opnieuw een cursus Oirschotlogie opgezet.
De cursus wordt georganiseerd door een projectgroep, samengesteld uit afgevaardigden van: IVN, VVV, Heemkundekring Den Beerschen Aard, Stichting Behoud Erfgoed Oirschot (SBEO) en Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot. Stichting “De vijf wachters” is eindverantwoordelijk voor de organisatie.
Het doel van de cursus is om inwoners en andere geïnteresseerden wegwijs te maken in de cultuurhistorische geschiedenis en de ontwikkeling van Oirschot, Spoordonk en de Beerzen. Door het overdragen van kennis wordt een gevoel van verbondenheid met Oirschot en de verschillende dorpskernen verkregen. Het ontstaan van een netwerk van vrijwilligers kan hierbij een positief neveneffect zijn.
In zeven zaterdagochtenden wordt ingegaan op de volgende onderwerpen:

Algemene geschiedenis en rondleiding
Historie en bestuur
Landschappelijke ontwikkeling en natuur (met huifkartocht)
Ontwikkeling van de Beerzen
Dorpsontwikkeling en architectuur
Industrieel- en religieus erfgoed
Dialect en Oirschotse volksverhalen
