De Heerlijkheid

Lezing: Het Rijke Roomsche leven in Brabant.
2026-01-20 20:00 - 22:00 (Europe/Amsterdam) | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Op dinsdag 20 januari 2026 verzorgt René Bastiaanse deze lezing bij de Beurs.
Deze populaire presentatie gaat over het Rijke Roomse Leven in Brabant (1900-1970), waarbij Bastiaanse op de achtergrond in sneltreinvaart meer dan 150 foto’s toont. De lezing zelf gaat over de enorme invloed die het katholieke geloof heeft gehad op de sociale en economische ontwikkeling van onze provincie. Uiteraard komen ook thema’s als de positie van de vrouw, het grote gezin, de seksuele moraal e.d. aan de orde. De spreker besluit met een quizje, weer aan de hand van foto’s, film- en geluidsfragmenten. Het geheel is een leerzaam feest van herkenning.

Op de foto ziet u de missie-naaikring Oirschot ca. 1935.
Over de spreker: Historicus René Bastiaanse (Utrecht, 1952) is televisiepresentator, auteur en sinds 2020 oud-directeur van het Brabants Historisch Informatie Centrum. Voor zijn benoeming tot rijksarchivaris van Noord-Brabant in 2002 was Bastiaanse directeur van het museum Markiezenhof in Bergen op Zoom. Bastiaanse werd bekend met de serie De Wandeling op Omroep Brabant, waarin hij elke week, wandelend, de geschiedenis besprak van een andere Brabantse plaats. In 2022 promoveerde hij aan de Radboud Universiteit te Nijmegen op zijn proefschrift De katholieke huwelijksleer. Geschiedenis van een rooms moraliseringsoffensief in Nederland 1880-1965.
De lezing vindt plaats bij De Beurs in Oirschot. Aanvang 20.00 uur. Voor leden van de heemkundekring is deze lezing gratis. Niet-leden betalen € 5 per persoon.

Lezing: historische band tussen Oirschot en Best door Anton Neggers
2025-12-16 20:00 - 22:00 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Op dinsdag 16 december 2025 verzorgt Anton Neggers deze lezing in De Beurs. Aanvang 20.00 uur.
LET OP: Deze lezing vervangt de oorspronkelijk geplande lezing ‘Moord en doodslag in Oirschot’ door Anton Neggers.
De kogel is door de kerk: na een scheiding van ruim 200 jaar worden Best en Oirschot in 2028 opnieuw herenigd. Niet zonder slag of stoot: veel (oudere) inwoners kunnen smakelijk vertellen hoe slecht de verhoudingen tussen Oirschot en Best vroeger waren. Maar dat is iets van de afgelopen twee eeuwen.
Best bestaat ongeveer duizend jaar. Achthonderd jaar daarvan was Best een onderdeel van de vrije heerlijkheid Oirschot. De inwoners van Best genoten dezelfde voorrechten en hadden dezelfde lasten als de inwoners van de andere herdgangen van de heerlijkheid. De geschiedenis van Oirschot is dus grotendeels ook de geschiedenis van Best.
Oirschot was van oudsher een van de hoofdplaatsen van Kempenland en het belangrijkste dorp van de streek. In 1526 was Oirschot met in totaal 778 haardsteden (woonhuizen) veruit de grootste plaats van het kwartier, ruim drie keer zoveel als de tweede grootste plaats (Lommel) en meer dan 550 huizen meer dan de enige plaats met stadsrechten in Kempenland, Eindhoven.
Vanaf de Karolingische tijd was Oirschot een centrum van Christendom, de (veronderstelde) geboorteplaats van Sint-Odulphus en in het bezit van een kapittel en twee belangrijke kerken: de Mariakerk, een van de oudste Romaanse kerken van Nederland, en de Sint-Petruskerk, een schoolvoorbeeld van Brabantse gothiek die in 2013 door de Paus tot basiliek werd verheven. Oirschot was een vrije heerlijkheid met hoge jurisdictie, wat onder andere tot uitdrukking komt in een voornaam raadhuis dat dateert uit 1513. Tot Oirschot behoorden acht herdgangen, waarvan drie gelegen waren in de huidige gemeente Best. Het centrum van Oirschot, de Kerkhof geheten, had een stedelijk aanzien.
De neergang van Oirschot begon in de achttiende eeuw: de nieuwe steenweg van Den Bosch naar Luik (de huidige A2) passeerde het centrum van Oirschot op vele kilometers. In de negentiende eeuw ging ook de spoorlijn van Tilburg naar Eindhoven aan Oirschot voorbij. De neergang van Oirschot tekende de opkomst van Best, die door een gunstige ligging aan weg en spoor in de twintigste eeuw uitgroeide tot een economisch centrum. Tegelijkertijd betekende de teloorgang echter uiteindelijk een zegen voor het historische aanzien van Oirschot, dat nu geldt als een van de mooist bewaarde plaatsen van de Meierij. De lezing gaat in op de rijke geschiedenis van de heerlijkheid Oirschot, en schetst de verhouding tussen de inwoners van Best en het dorpsbestuur van de heerlijkheid tot aan de “Bexit” in 1820.
De lezing vindt plaats bij De Beurs in Oirschot. Aanvang 20.00 uur. Voor leden van de heemkundekring is deze lezing gratis. Niet-leden betalen € 5 per persoon

Lezing : Bier, Brouwers en Herbergen door Joris van Esch
2025-11-20 20:00 - 22:00 | Café ’t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot, Nederland
Nadere informatie volgt. De lezing wordt gegeven bij het ‘t Vrijthof

Reminder: Grote excursie naar Amersfoort op 25 oktober a.s.
2025-10-25 08:00 - 18:00 | Amersfoort, Netherlands
Zoals in de vorige nieuwsbrief is vermeld, gaan we op zaterdag 25 oktober naar Amersfoort. Er zijn nog zes plekken beschikbaar in de bus. Iedereen die belangstelling heeft: meld je snel aan!
De grote excursie brengt ons dit jaar naar Amersfoort. Bij een doorwaadbare plaats (voorde) in de rivier de Amer (die nu Eem heet) ontstond een dorp dat in 1259 stadsrechten kreeg. Er kwam een stadsmuur omheen met land- en waterpoorten. In de eeuw daarna werd een nieuwe stadsmuur gebouwd en werden op de fundamenten van de oude muur de beroemde ‘muurhuizen’ gebouwd. We gaan dit allemaal zien en wel op twee manieren: te voet, onder begeleiding van een gids, en te water, tijdens een boottocht door de grachten.
Dagindeling:
08.00 uur: vertrek vanaf Vandeoirsprong. U kunt tegenover de ingang de auto parkeren, fietsen kunnen op het terrein worden gestald.
09.30 uur: aankomst in Amersfoort. We drinken koffie/thee met iets lekkers bij ‘t Kannetje.
10.15 uur: start stadswandeling o.l.v. gidsen.
11.45 uur: lunch bij De Vier Broers. Kopje soep, broodje kroket, broodje gezond en twee consumpties.
13.00 uur: vertrek naar de boten.
13.15 uur: boottocht over de grachten.
14.00 uur: vrije tijd (suggesties volgen later).
15.45 uur: verzamelen.
16.30 uur terugreis.
Mocht er belangstelling zijn om af te sluiten bij Vandeoirsprong, dan regelen we dat als de aanmeldingen binnen zijn.
De reiscommissie heeft, net als u, gemerkt dat de prijzen flink zijn gestegen. Daarom hebben we prijs iets moeten verhogen, naar € 67,50 per persoon. Daarvoor krijgt u het busvervoer, koffie/thee met iets lekkers, lunch, rondwandeling en boottocht.
Bij het vaststellen van die prijs zijn we uitgegaan van een volle bus (50 personen). Met het bestuur hebben we afgesproken dat, indien we na de aanmelddatum de bus niet vol hebben, we de lege plaatsen gaan aanbieden aan de heemkundekringen van De Beerzen en van Best. Maar vorig jaar hebben we onze buurkringen teleur moeten stellen en ook enkele van onze eigen leden: de bus was al snel vol. Dus als u mee wilt gaan, moet u zich tijdig aanmelden.
U kunt zich aanmelden via secretariaat@deheerlijkheidoirschot.nl
LET OP! uw deelname is pas definitief zodra u betaald heeft. Bij het aanmelden graag doorgeven indien de betaling op een andere naam geschiedt dan de uwe (€ 67,50 p.p.). Ook partners of vrienden die geen lid zijn, kunnen zich voor deze reis opgeven. Bij annuleringen na 11 oktober is geen teruggave van betaling meer mogelijk.
Graag het juiste bedrag overmaken aan
Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot
NL 57 RABO 0133 8659 16

Lezing over de historische band tussen Oirschot en Best
2025-10-22 20:00 - 22:00 | Prinsenhof, Hoofdstraat 43, Best, Nederland
Op woensdag 22 oktober geeft Anton Neggers bij Zaal Prinsenhof in Best, om 20.00 uur deze lezing.
De kogel is door de kerk: na een scheiding van ruim 200 jaar worden Best en Oirschot in 2028 opnieuw herenigd. Niet zonder slag of stoot: veel (oudere) inwoners kunnen smakelijk vertellen hoe slecht de verhoudingen tussen Oirschot en Best vroeger waren. Maar dat is iets van de afgelopen twee eeuwen.
Best bestaat ongeveer duizend jaar. Achthonderd jaar daarvan was Best een onderdeel van de vrije heerlijkheid Oirschot. De inwoners van Best genoten dezelfde voorrechten en hadden dezelfde lasten als de inwoners van de andere herdgangen van de heerlijkheid. De geschiedenis van Oirschot is dus grotendeels ook de geschiedenis van Oirschot.
Oirschot was van oudsher een van de hoofdplaatsen van Kempenland en het belangrijkste dorp van de streek. In 1526 was Oirschot met in totaal 778 haardsteden (woonhuizen) veruit de grootste plaats van het kwartier, ruim drie keer zoveel als de tweede grootste plaats (Lommel) en meer dan 550 huizen meer dan de enige plaats met stadsrechten in Kempenland, Eindhoven.
Vanaf de Karolingische tijd was Oirschot een centrum van Christendom, de (veronderstelde) geboorteplaats van Sint-Odulphus en in het bezit van een kapittel en twee belangrijke kerken: de Mariakerk, een van de oudste Romaanse kerken van Nederland, en de Sint-Petruskerk, een schoolvoorbeeld van Brabantse gothiek die in 2013 door de Paus tot basiliek werd verheven.
Oirschot was een vrije heerlijkheid met hoge jurisdictie, wat onder andere tot uitdrukking komt in een voornaam raadhuis dat dateert uit 1513. Tot Oirschot behoorden acht herdgangen, waarvan drie gelegen waren in de huidige gemeente Best. Het centrum van Oirschot, de Kerkhof geheten, had een stedelijk aanzien.
De neergang van Oirschot begon in de achttiende eeuw: de nieuwe steenweg van Den Bosch naar Luik (de huidige A2) passeerde het centrum van Oirschot op vele kilometers. In de negentiende eeuw ging ook de spoorlijn van Tilburg naar Eindhoven aan Oirschot voorbij. De neergang van Oirschot tekende de opkomst van Best, die door een gunstige ligging aan weg en spoor in de twintigste eeuw uitgroeide tot een economisch centrum. Tegelijkertijd betekende de teloorgang echter uiteindelijk een zegen voor het historische aanzien van Oirschot, dat nu geldt als een van de mooist bewaarde plaatsen van de Meierij. De lezing gaat in op de rijke geschiedenis van de heerlijkheid Oirschot, en schetst de verhouding tussen de inwoners van Best en het dorpsbestuur van de heerlijkheid tot aan de “Bexit” in 1820.
Uiteraard zijn de leden van onze heemkundekring van harte bij deze lezing uitgenodigd.

Kleine excursie Boxtel 17 mei 2025
2025-05-17 12:00 - 18:00 | Boxtel, Huis 73
De kleine excursie van 2025 is op zaterdag 17 mei a.s. en gaat naar Boxtel alwaar een gastvrij onthaal wacht door Heemkunde Boxtel. In een brief van de Reiscommissie leest u het programma en hoe u zich kunt opgeven. Het belooft een interessante middag te worden.
Beste leden van de kring,
Het voorjaar is aangebroken en dan is het weer tijd voor de kleine excursie op de fiets. Dit jaar gaan we 17 mei a.s. naar Boxtel, waar we worden ontvangen door de mensen van Heemkunde Boxtel. We vertrekken vanaf de Oirschots markt om 12.30 uur en fietsen dan naar Huis73 aan de Burgakker, waar we worden getrakteerd op koffie of thee.
Huis 73 is het bibliotheekgebouw waar Heemkunde Boxtel hun heemkamer en archief hebben. Na de ontvangst volgt een rondleiding o.l.v. een gids door de historische kern van Boxtel. Tijdens de rondleiding wandelen we door het park, langs kasteel Stapelen. We komen ook langs de Sint Petrusbasiliek. Hiervan zullen we het interieur bekijken. We sluiten de middag af onder het genot van een drankje bij Grand Café Rembrandt. Dat is
de locatie waar de heemkundige lezingen plaatsvinden. Rond 17.00 uur fietsen we weer terug. Als u niet op de fiets naar Boxtel kunt gaan, moet u dat even aangeven. We proberen dan een parkeeradvies op te vragen. De kosten van de reis zijn € 15,- per persoon.
Opgeven:
U kunt zich opgeven via secretariaat@deheerlijkheidoirschot.nl Graag vermelden of u meerijdt met de fietsers of op eigen gelegenheid naar Boxtel gaat. Opgeven vóór 15 april.
Ook graag het juiste bedrag overmaken aan Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot NL 57 RABO 0133 8659 16 en graag met vermelding van uw naam. Betaling maakt de aanmelding definitief. U kunt tot 12 mei kosteloos afmelden.
Met vriendelijke groet,
De reiscommissie
Betty, Ben, Wim, Arthur

Jaarvergadering Locatie: Café ’t Vrijthof op 10 april 2025
2025-04-10 20:00 - 22:30 | Café ’t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot, Nederland
Reminder Algemene Vergadering
Op 10 april 2025 vindt in café Het Vrijthof de Algemene Vergadering plaats van onze heemkunde kring. Het bestuur legt hierin verantwoording af over financiën en activiteiten van 2024 en na de pauze vindt de bekendmaking plaats van de Heemprijs van 2024.
10 april as vindt conform de statuten de jaarlijkse ALV (Algemene Leden Vergadering) plaats van Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot.
In de vergadering, waarvoor de leden eerder een uitnodiging ontvingen, legt het bestuur verantwoordelijkheid af over de financiën van voorgaand jaar en licht de ondernomen activiteiten, lezingen en projecten toe alsmede de plannen voor de toekomst. De vergadering start om 20 uur in de zaal van café het Vrijthof.
Na de pauze maakt Ad van Zelst als voorzitter van de jury (bestaande uit Ans Verhouden, Peter van Ginneken en Charles Boissevain) bekend wie de winnaar is van de Heemprijs voor 2024 waarna die de zilveren heemspeld ontvangt.
De genomineerden bestaan uit:
1 Jan van Gemert voor zijn boek ‘Kom we gaan naar boven…’
2 Paul Maas voor zijn boek ‘Toponymie van Oirschot’
3 De 4 Oirschotse schuttersgilden voor de gezamenlijke ‘Wisselschild verschietingen’
Wij hopen op een vruchtbare ALV en zijn benieuwd naar de winnaar van de heemprijs.

Lezing: "Oirschot in de 2e Wereldoorlog door Piet Machielsen
2025-03-20 20:00 - 22:30 | Restaurant de Burgemeester (Harmoniezaal), Markt 21, Oirschot, Nederland
Hoe een Brabants dorp de wereldgeschiedenis beleefde.
Wereldoorlog II blijft een boeiend thema waarover zowel grote als kleine verhalen zijn te vertellen.
Die krijgt u 20 maart a.s. in de Harmoniezaal van De Burgemeester allebei te horen in de lezing van
Piet Machielsen, oud-wethouder in Oirschot. Hij zoomt daarbij in op het menselijke aspect zonder de
historische context uit het oog te verliezen. De Tweede Wereldoorlog blijft een thema waar historici 80 jaar na dato nog steeds mee bezig zijn. De grote gebeurtenissen, zoals veldslagen en wereldpolitiek, krijgen veel aandacht. Die zorgden immers dat de oorlog uiteindelijk met een victorie voor de vrijheid beëindigd kon worden Het nadeel van deze grote verhalen is dat ze toch abstract zijn en minder bezig zijn met hoe mensen de oorlog beleefden. En dan zijn nu juist de verhalen die de wereldgeschiedenis vertalen naar het leven van gewone mensen in een ongewone tijd.
Gelukkig is de interesse naar die lokale verhalen sterk gegroeid. Niet in de laatste plaats door lokale
heemkundigen die met ijver de verhalen documenteren en vastleggen. En daar komt ook een zekere
spanning naar boven. Zeker in kleine dorpsgemeenschappen, zoals ook Oirschot (was). Want in een
geschiedenis waar mensen hun lokale verhaal vertellen, komt natuurlijk van alles naar boven. Het
goede en het minder goede. De vreugde en het verdriet. Van en over mensen die elkaar kennen. En
dat is best spannend. Zie maar hoe nu de nationale discussie over het openbaar worden van het
Centraal archief Bijzondere Rechtspleging loopt.
In de lezing op 20 maart 2025 die ik voor de Heemkundekring Oirschot mag houden, wil ik juist
inzoomen op die menselijke verhalen. Voorzien van een historische context, maar vanuit het eigene
van het Oirschot van die dagen. Hoe reageren mensen op de oorlog? Hoe geven ze wat ze beleven een
plek? Hoe kijken mensen terug op toen?
De lezing zal worden begeleid door foto’s, geluids- en filmopnames die de oorlogsjaren nog meer
tastbaar maken. Ook wil ik graag in gesprek met de zaal: over belevenissen van toen die mensen zelf
nog hebben meegemaakt of waarover ze hebben gehoord. Ik zou het ook mooi vinden als mensen mij
voorafgaand aan de lezing al benaderen met foto’s, verhalen of voorwerpen: p.machielsen@delta.nl of
06 517 85 729. Piet Machielsen zegt het volgende:
In 1962 werd ik geboren in Oirschot en ik woon daar, samen met mijn vrouw, ook nu nog. Al vanaf mijn
kinderjaren las ik via de Oirschotse bibliotheek zo ongeveer alle geschiedenisboeken die ik te pakken
kon krijgen. Het fenomeen oorlog, en in het bijzonder de Tweede Wereldoorlog, heeft me altijd gefascineerd.
Na mijn middelbare school ben ik geschiedenis gaan studeren aan de Universiteit Utrecht, waar ik in
1988 afstudeerde. Mijn professionele pad ging een andere kant op: ik werd ambtenaar in Oirschot,
ater in Cranendonck. In mijn Oirschotse tijd schreef ik met Frans Beks het boek Oirschot, Een dorp in
de oorlog. Later schreef ik als gildebroeder met Theo van de Loo en Antoon van Esch mee aan een
boek over gilde Sint Sebastiaan Oirschot (Verguld met de Guld). Ik ben ook zo’n 20 jaar archivaris van
dat gilde geweest.
Vanaf 2010 kwam ik terug in Oirschot. Dit keer als wethouder met, hoe kan het ook anders, o.a.
erfgoed in de portefeuille. Op deze plek heb ik tot 2022 Oirschot mogen dienen. Op dit moment ben ik
wethouder in de gemeente Hilvarenbeek.
De lezing vindt plaats op donderdagavond 20 maart 2025 in Harmoniezaal, restaurant De
Burgemeester, Markt 21, Oirschot en start om 20.00 uur.
Naast leden van de Heemkundekring zijn ook andere gasten van harte welkom!
(Voor leden is de lezing gratis/voor andere bezoekers geldt een vergoeding van € 5,-.)

LEZING: DAAR ZIT MUZIEK IN!
2025-02-20 20:00 - 22:30 | Café ’t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot, Nederland
Naar muziek luisteren was ruim 100 jaar lang niet zo vanzelfsprekend als nu. Radio was er immers niet. Eén van de eerste apparaten om thuis muziek te kunnen beluisteren was de fonograaf met de wasrollen. Pieter Grootes neemt u eerst mee in de historie van de geluidsdragers, van 1900 tot heden. Aan bod komen de fonograaf met de wasrol, de langspeelplaat (LP), de bandrecorder, het singletje, de cassetterecorder. Maar ook de opkomst van de radio, de eerste omroepen en de draadomroep. Dan maken we een technisch zijsprongetje van analoog naar digitaal. Digitaal: wat is dat eigenlijk en wat kan je ermee doen?
Wat zijn de voordelen? We zien de opkomst van de Digitale Compact Cassette (DCC), de Compact Disc (CD), de walkman, de minidisk, de mp3-speler, de iPod en tenslotte de streaming diensten als Spotify.
Maar ook, wat gebeurde er in de periode van 1900 tot 1930, zeg maar de periode van de fonograaf met de wasrol? Wat gebeurde er om ons heen? Wat deden onze voorouders toen in hun vrije tijd? Aan de hand van een poesiealbum, camera met glasplaat-negatieven, een huishoudboekje, spelletjes van toen, op reis met de reisclub, postzegels, de Verkade-albums en de ervaringen van de genealogie wordt een inkijkje gegeven in het dagelijkse leven uit die periode.
Maar voor we naar de muziek met de wasrollen gaan luisteren, kunnen we natuurlijk niet om Thomas Alva Edison heen, de uitvinder van naast de fonograaf, ook de gloeilamp en de filmprojector. Aan het slot van de presentatie worden verschillende genres muziek uit die tijd – klassiek, zang, een mars – afgespeeld op de Edison Amberola 30 uit 1915. Pieter is van huis uit technisch ontwikkelaar: bij diverse divisies van Philips en nu nog als AOW’er parttime bij ASML. Als lid van Erfgoedvereniging ‘Dye van Best’ dook hij voor het Erfgoedblad in de archieven voor een aantal artikelen over de oprichting van een groot aantal sportverenigingen in Best, direct na de Tweede Wereldoorlog.
Daarnaast houdt hij zich al 15 jaar bezig met genealogie. Sinds kort transcribeert hij bij het Regionaal Archief Eindhoven diverse archiefstukken.
Datum: 20 februari 2025
Locatie: Café ‘t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot
Aanvang: 20.00 uur
Spreker(s): Pieter Grootes
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-.

Vooraankondiging lezing Toponymie van Oirschot dinsdag 21 januari 2025
2025-01-21 20:00 - 22:30 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Toponiemen zijn veldnamen oftewel historische namen van percelen die gebruikt worden als akkers of weiden, bebouwd of nog onontgonnen. In dit geval gaat het om de veldnamen en de geschiedenis van de herdgangen en van het Oirschotse landschap. Voor wie daar meer van wil weten is deze lezing een must!
Dinsdagavond 21 januari as organiseert de heemkundekring in de zalen van restaurant De Beurs in Oirschot de lezing ‘De toponymie van Oirschot’ naar het gelijknamige boek van Paul Maas en Daniel Vangheluwe dat onlangs verscheen.
Judith Keijzers, burgemeester van Oirschot, vermeldt in het Voorwoord van het boek: “Dit mooie boek vormt de afronding van een project waarvan het eerste deel , De Toponymie van Best, al in 2018 is verschenen. Hiermee is het
gehele gebied van de aloude heerlijkheid Oirschot in kaart gebracht. De percelen van de oudste kadastrale kaarten van 1832 zijn zorgvuldig gedigitaliseerd en voorzien van namen op basis van de belastingregisters van 1792- de kahieren.’ …’
Veldnamenonderzoek gaat vooraf aan het archeologisch onderzoek dat nodig is bij het opstellen van bestemmingsplannen en een streekeigen straatnamenplan. Daarnaast levert de toponymie inzicht in de taal en
taalontwikkeling met een namenreservoir als ‘verborgen erfgoed’. “
De lezing start om 20 uur en wordt gegeven door medeauteur Paul Maas en betreft de toponymie van Oirschot, een wetenschappelijk verantwoorde studie naar de veldnamen en naar de geschiedenis van de herdgangen en van het Oirschotse landschap.
Paul Maas is geboren in Tiel 1941 en getogen in Best. Vanaf september ’47 naar lagere school en HBS-B aan het St-Joriscollege in Eindhoven. Studeerde Biologie in Utrecht en was vanaf 1969 werkzaam aan de RU te Utrecht met een onderzoek- en leeropdracht in de Landschapsecologie vooral ook met betrekking tot de streekplanologie.
Was medeoprichter van De Mug in Best en bestuurslid BMF. Maakte met Noud Aartsen, als soixente-huitards, het fotoboek ‘Het licht in de Kempen’ en was medeauteur van ‘Noud Aartsen Fotoboek’. Houdt zich nu bezig met cultuurhistorische activiteiten en publicaties als ‘Zo waren de Oirschotse koorbanken’, ‘De strijd om het Brabantse landschap’, en is medeauteur en redacteur van ‘ ’t Goet te Arle’, en medeoprichter en bestuurslid van Stichting de Kapellekes.
De lezing vindt plaats op dinsdagavond 21 januari 2025 in de zaal van restaurant De Beurs in
Oirschot en start om 20.00 uur.
Naast leden van de heemkundekring zijn dan ook andere gasten van harte welkom!
(Voor leden is de lezing gratis/voor andere bezoekers geldt een vergoeding van € 5,-.)

Vooraankondiging Lezing Genealogie 14 januari 2025
2025-01-14 20:00 - 22:00
Altijd al willen weten wie uw voorouders waren? Door middel van stamboomonderzoek is dat te achterhalen. Het hoe en wat daarvan wordt in deze lezing uit de doeken gedaan.
Dinsdag 14 januari 2025 geven Anton Neggers en Henk van den Brink van erfgoedvereniging Dye van Best samen een lezing over Genealogie.
De lezing vindt plaats in de bibliotheek Best en begint om 20.00 uur. Inloop vanaf 19.30 uur, einde van de lezing om 22.00 uur. De toegang is gratis.
Nadere informatie volgt in het Jaarprogramma dat rond de jaarwisseling verschijn

Lezing: ‘Schelmen en Hontsvotten Werck’
2024-12-17 20:00 - 22:00
Misschien al eens gehoord over de moord op mr. Jean de Marcq, drossaard van Oirschot, in 1735? In deze lezing reconstrueert voorzitter Anton Neggers deze moord opnieuw aan de hand van originele archiefstukken. En het motief dat volgens hem achter deze snode daad schuilt zal u verrassen!
Dinsdagavond 17 december as. organiseert heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’ de lezing “‘Schelmen en Hontsvotten werck’ in de Harmoniezaal van restaurant De Burgemeester in Oirschot.
Het is de nacht van 10 op 11 februari 1735. Rond middernacht klinkt op de markt van Oirschot een geweerschot. Enkele cafébezoekers komen op het geluid af en treffen de drossaard van Oirschot en Best, mr. Jean de Marcq, zwaargewond bij het raadhuis aan. Hij overlijdt kort daarna aan zijn verwondingen.
De volgende dag vlucht de dader, oud-borgemeester Antony Andries Schepens, met zijn vrouw naar de zuidelijke Nederlanden. Hij wordt door de schepenbank bij verstek ter dood veroordeeld. Als hij jaren later in Oirschot opduikt, wordt hij opnieuw gearresteerd. Maar voordat hij berecht kan worden wordt hij door een aantal onbekenden met geweld uit het raadhuis bevrijd. Schepens wordt later opnieuw opgepakt, vastgezet in de gevangenpoort te Den Haag en in 1744 uiteindelijk terechtgesteld.
“Het is schelmen en hontsvotten werck”, aldus een van de getuigen die kort na de moord worden gehoord.
In de jaarlijkse lezing van onze voorzitter wordt de moord op de drossaard van Oirschot tot in detail opnieuw verteld aan de hand van originele archiefstukken. Het is een verhaal dat gaat over de sociale, bestuurlijke en juridische verhoudingen in het Oirschot van de achttiende eeuw.
De verhouding tussen katholieken en protestanten, bestuurders en ambtenaren, de plaatselijke heren en hun onderdanen, maar ook de relatie van het lokale
bestuur met andere instanties, zoals de Staten Generaal, komen aan de orde.
Bovendien vertelt Anton zijn visie op het motief voor de moord, die voor een verrassend einde van het verenigingsjaar 2024 zal zorgen.
Anton Neggers (Boxtel, 1959) is jurist en werkt op de Fontys Hogeschool voor de Kunsten. Hij is voorzitter van de afdeling Kempen- en Peelland van de
Nederlandse Genealogische vereniging, en van onze Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot.
De lezing is gratis toegankelijk voor leden van de Heemkundekring Oirschot. Ook niet-leden zijn van harte welkom; voor hen geldt een entreebedrag van € 5-.
De lezing start om 20.00 uur in de Harmoniezaal van restaurant De Burgemeester, aan de Markt in Oirschot.

Lezing ‘De (Oirschotse) beiaard’ donderdag 21 november 2024
2024-11-21 20:00 - 22:00 | Restaurant de Burgemeester (Harmoniezaal), Markt 21, Oirschot, Nederland
Wilt u graag meer weten over de geschiedenis van de beiaard en de klokken van onze imposante Sint-Petrusbasiliek? In deze lezing vertelt de beiaardier van Oirschot u daar alles over. Ook nieuwe ontwikkelingen komen aan de orde zoals het mobiele carillon!
Donderdagavond 21 november as. organiseert heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’ de lezing ‘De (Oirschotse) beiaard’ in de Harmoniezaal van restaurant De Burgemeester in Oirschot.
In deze lezing geeft Rosemarie Seuntiëns, de beiaardier van Oirschot, ons een inkijkje in de wereld van het carillon. In woord, beeld en geluid neemt ze ons mee
naar de boeiende geschiedenis van de beiaard, en de klokken van de betoverende SintPetrusbasiliek.
Ook gaat ze in op nieuwe ontwikkelingen zoals het mobiele carillon, beiaardplus-concerten en internationale festivals. Van Eindhoven tot Barcelona, Gdansk, Praag en Washington DC!
Rosemarie Seuntiëns geboren in Klokkendorp Asten is beiaardier in Asten, Eindhoven, Helmond, Oirschot, Roermond en Venray.
Ze verzorgt gastconcerten in allerlei landen in Europa zoals bijv. jaarlijks in Praag op 1ste kerstdag op Oldtown Square en de rivier de Moldau.
Tijdens het Freedomconcert op 10 mei 2023 in Washington concerteerde Rosemarie op de Nederlandse beiaard van Arlington, aansluitend op de toespraak van Prinses Margriet der Nederlanden.
Voor de promotie van de beiaard bij het grote publiek ontwikkelde ze de show ‘Roaming Bells’ en werkte ze onlangs mee aan de spectaculaire show “Clockhouse”, een productie van DJ Mirte Damen t.g.v. 650 Jaar stad Woerden.
Seuntiëns houdt zich ook graag bezig met het creëren van projecten rondom de beiaard als cultureel erfgoed.
De lezing is gratis toegankelijk voor leden van de Heemkundekring Oirschot. Ook niet-leden zijn van harte welkom; voor hen geldt een entreebedrag van € 5-.
De lezing start om 20.00 uur in de Harmoniezaal van restaurant De Burgemeester, aan de Markt in Oirschot

Lezing ‘Het dagelijks leven in de Latijnse school’ op 17 oktober 2024
2024-10-17 20:00 - 22:00 | Restaurant de Burgemeester (Harmoniezaal), Markt 21, Oirschot, Nederland
Donderdagavond 17 oktober as. organiseert heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’ de lezing ‘Het dagelijks leven in de Latijnse school’ in de Harmoniezaal van restaurant De Burgemeester in Oirschot.
Maria van Deutekom vertelt in deze lezing over de Latijnse school.
Zoals u wellicht in de serie ‘De Grooten Tour van de Gebroeders De Witt’ afgelopen weken op TV heeft gehoord kon je in de 17e eeuw niet alleen in Nederland maar in heel Europa in vrijwel iedere stad terecht op een Latijnse school. Die school bereidde je voor op een studie aan de universiteit waar in het Latijn werd lesgegeven en die taal leerde je op de Latijnse school. Latijn was destijds zoiets als Engels nu.
Ook hier in de Kempen waren er Latijnse scholen, niet alleen in de grote steden zoals ‘s-Hertogenbosch, Tilburg en Breda maar ook in alle belangrijke centrumplaatsen zoals in Hilvarenbeek, Sint-Oedenrode en natuurlijk Oirschot. Vandaag de dag staat hier, in de Schoolstraat, nog steeds het historische pand te pronken waar in de 17e eeuw een Latijnse school in gehuisvest was.
Maar hoe zag het dagelijks leven op de Latijnse school er eigenlijk uit? Uit het verre verleden is voldoende bewaard gebleven om daar een indruk van te krijgen.
Er werd niet alleen Latijn geleerd maar er was ook veel aandacht voor literatuur, zang en toneel. Toneel werd in die tijd gezien als spiegel van het dagelijks leven en Nederland kende toneelschrijvers die tot ver over de landsgrenzen bekend waren. Maar tijden veranderen en na de opkomst en bloei trad het verval in. Ook in Oirschot!
Maria van Deutekom neemt u graag mee op deze reis door de tijd. Dat doet ze aan de hand van sprekende voorbeelden van het dagelijks leven in de Latijnse school en aan de hand van roemrijke figuren uit het verleden. De lezing is rijk voorzien van afbeeldingen en voordracht van theaterfragmenten.
Maria is van huis uit docent Nederlands en Theater en was als zodanig werkzaam in het hoger beroepsonderwijs bij Fontys Hogescholen. Tegenwoordig geeft ze literair historische lezingen en is ze actief als theaterregisseur. Voor het tijdschrift ‘Van den Herd’ van heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’ schreef ze samen met Dr. Michiel Verweij enkele artikelen over de Latijnse school.

De lezing is gratis toegankelijk voor leden van de Heemkundekring Oirschot. Ook niet-leden zijn van harte welkom; voor hen geldt een entreebedrag van € 5-.
De lezing start om 20.00 uur in de Harmoniezaal van restaurant De Burgemeester, aan de Markt in Oirschot.

Grote excursie ( studiereis ) naar Diest en Hasselt
2024-10-12
De grote excursie is dit jaar naar het Belgische Diest en Hasselt. En hiervoor is volop belangstelling getuige het feit dat op de uiterste inschrijf dag de bus al vol zat! De reiscommissie heeft weer een mooi programma samengesteld waarbij in de ochtend het sfeervolle Diest bekeken wordt met een speciale Oranje wandeling van drie uur, onder leiding van gidsen. En na de lunch gaat de reis naar het nabijgelegen Hasselt.
Wij wensen alle deelnemers een boeiende en gezellige grote excursie!

Erfgoedweekend 14 en 15 september 2024
2024-09-14 13:00 - 2024-09-15 17:00 | de Ravenpoort Dekanijstraat 10, Dekanijstraat 10, Oirschot, 5688 AR, Nederland
In het weekend van 14 en 15 september 2024 zijn weer duizenden monumenten in heel Nederland gratis toegankelijk voor iedereen.
Het is dé kans om een plek te bezoeken waar je normaal niet zo snel komt.
Landelijk is dit evenement bekend als Open monumentendag maar in Oirschot spreken we liever over het: Erfgoedweekend en qua thema richten we ons met name op: Levend erfgoed.
De heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’ doet natuurlijk mee aan deze mooie dagen, door het Erfgoedcentrum ‘De Ravenpoort’ open te stellen voor publiek. In overleg met Stichting Comité Open Monumentendag Oirschot beraden we ons nog op de precieze invulling

Rabo Club Support actie start 2 september as.
2024-09-02 08:00 - 2024-09-24 17:00 | de Ravenpoort Dekanijstraat 10, Dekanijstraat 10, Oirschot, 5688 AR, Nederland
We herinneren u er hierbij even aan dat er ook dit jaar weer een Rabo Club Support actie is om alle verenigingen in de regio te ondersteunen. Ook onze heemkundekring heeft zich daar voor ingeschreven met als bestedingsdoel: Lokale geschiedenis voor alle leeftijden.
‘Het beste dat de geschiedenis ons nalaat, is het enthousiasme dat zij veroorzaakt’. Ons enthousiasme over de lokale geschiedenis willen wij graag delen met een breder publiek. De komende tijd willen we ons dan ook (o.a.) richten op de jongere generaties. Met een eigentijdse campagne en moderne middelen zetten we onze historie in het voetlicht. Zo dragen we ook een steentje bij aan het karakter en de identiteit van ons dorp.
Als u onze heemkundekring wilt helpen om het bestedingsdoel te realiseren ga dan tussen 2 en 24 september a.s. naar de website van de Rabobank: www.rabobank.nl/clubsupport en breng uw stem uit op heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’.
Hoe meer stemmen, hoe hoger het bedrag, dus iedere stem telt! Alvast bedankt!

Aankondiging Zomeravond Markt 15 augustus 2024
2024-08-15 20:00 - 22:00 | Markt, Oirschot, Nederland, Nederland
Ook deze zomer zijn er in juli en augustus weer van die gezellige Zomeravondmarkten op de markt in Oirschot. Allerlei organisaties en ondernemers presenteren hier tegen de achtergrond van de historische Basiliek hun activiteiten en producten.
Er zijn allerlei kraampjes en er is muziek dus er valt genoeg te beleven. Op de zomeravondmarkt op donderdag 15 augustus geeft ook
Heemkundekring de Heerlijkheid Oirschot acte de préséance. Van 18.30 uur – 21.30 uur bemensen we dan samen met het Kapittel een kraam waarin het Oirschots erfgoed wordt gepromoot o.a. door de verkoop van allerlei (tweedehands) boeken uit onze rijke collectie.
Wie weet zit er ook iets van uw gading tussen!

Reminder Presentatie boek Toponymie Oirschot
2024-05-16 13:30 - 16:30 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
We herinneren u er nog eens aan dat i.s.m. de Heemkundekring de Heerlijkheid Oirschot, stichting De Kapellekes, de Gemeente Oirschot en de stichting SBEO op 16 mei 2024 in de Beurs aan de Markt in Oirschot de presentatie plaatsvindt van het boek De Toponymie van Oirschot.
Van 13.30 tot 16.30 is er een boeiend programma met een toelichting op het boek en een tweetal sprekers over de aard en nut van de toponymie. Verder wordt een eerste exemplaar van het boek overhandigd aan de burgemeester van Oirschot.
Het boek is het resultaat van een vijfjarige studie door Paul Maas en Daniel Vangheluwe met medewerking van Henk van Hout. De studie bouwt voort op het onderzoek van Marcel van der
Heijden en Jos Swanenberg uit 2013 en is voorzien van een vlak dekkende kaart. Het vormt een
tweeluik samen met de Toponymie van Best uit 2018 van dezelfde onderzoekers.
Het boek kan ter plaatse tegen gereduceerde prijs worden aangeschaft

Lezing: Belgisch Trekpaard Zaterdagmiddag 14 uur 20 april 2024
2024-04-20 14:00 - 16:30 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Wim van Lankvelt geeft in restaurant De Beurs in Oirschot de lezing: Belgisch trekpaard. In de jaren vijftig werd in Oirschot op veel boerenbedrijven nog een paard gehouden. Een boer zonder paard was geen boer. Door de opkomst van de tractor verdween het Belgisch trekpaard geleidelijk aan uit de agrarische bedrijfsvoering. Het houden van deze imposante dieren werd meer een liefhebberij. Een aantal fokkers ging zich inzetten om het ras te behouden. Het
stamboek van de “Sociëteit van het Belgisch trekpaard” bestaat al vanaf 1886. Jaarlijks worden en ook nu nog een aantal paardenfokdagen gehouden, onder andere in Sint-Oedenrode.
Na zijn pensionering is van Lankveld gestart met de promotie van dit stoere paardenras. Intussen toert hij al vele jaren door Nederland en België om het trekpaard te promoten.
Aan de hand van historisch en huidig beeldmateriaal uit zijn rijke archief zal Wim van Lankveld u meenemen in de wereld van het Belgisch trekpaard. Hij heeft de laatste 25 jaar veel Belgische en Nederlandse fokkers in beeld gebracht en maakt u graag deelgenoot van zijn ervaringen.
De vergoeding die Wim voor deze avond ontvangt schenkt hij aan de stichting ‘Support Casper’ (van Eijck), oncoloog in het Erasmusziekenhuis in Rotterdam, voor onderzoek naar en bestrijding van alvleesklierkanker. Laat u verrassen door de unieke filmbeelden die beginnen in de jaren 20 en eindigen in het heden. Iedereen met een warm gevoel voor het boerenleven van vroeger en het trekpaard van toen en nu, mag deze lezing niet missen!
Foto uit Wims rijke beeldarchief
De lezing vindt plaats op zaterdagmiddag 20 april 2024 in de zaal van Restaurant De Beurs, St. Odulphusstraat 7, Oirschot en start om 14.00 uur.
Voor leden van de heemkundekring is de lezing gratis. Ook andere bezoekers zijn van harte
welkom tegen een vergoeding van € 5.-.

Kleine excursie c.q. studiereis Best zaterdag 6 april 2024
2024-04-06 12:30 - 18:00 | Best Bata fabrieken, Europaplein, Best
Heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’ kent naast lezingen ook excursies, oftewel studiereizen. Jaarlijks wordt door de reiscommissie zowel een grote als een kleine excursie/studiereis georganiseerd. Het doel van de excursies is steeds een nadere kennismaking op heemkundig terrein. Bij de kleine excursie gaat het daarbij om heemkundige bezienswaardigheden uit de directe regio die per fiets kunnen worden bezocht.
Hier volgt een brief van de reiscommissie met de nodige informatie: Beste leden van de kring, Op veler verzoek kruipen we voor de kleine studiereis weer eens op de fiets en wel op zaterdag 6 april. We gaan niet zo heel ver: we gaan naar Best. Daar zullen leden vanheemkundekring ‘Dye van Best’ ons van alles vertellen over de plaats van onze voormalige (en toekomstige?) dorpsgenoten.
De fietsers vertrekken om 12.30 stip vanaf de Markt, bij de pomp naast de bakkerij/tegenover de Zwaan. We worden dan om 13.00 uur verwacht op het Europaplein in Best, vóór de Bata fabrieken. Leden die liever met de auto gaan, moeten op eigen gelegenheid naar Best rijden, maar wel zorgen dat ze er om 13.00 uur zijn. Het adres voor de navigatie is Europaplein 1, Best.
We krijgen uitleg over de geschiedenis van deze voor Best enorm belangrijke onderneming. De rondwandeling duurt ongeveer een uur.
Daarna fietsen/rijden we naar zorgboerderij ‘De Tiendschuur’ (Hagelaarweg 21). Daar zal Jan van den Boom ons van alles vertellen over deze oude boerderij en de relatie die het heeft met schilder Jeroen Bosch. We krijgen daar een hapje en een drankje. De kosten voor deze kleine studiereis bedragen € 15,- per persoon.

Opgeven
U kunt zich opgeven via secretariaat@deheerlijkheidoirschot.nl Graag vermelden of u
meerijdt met de fietsers of op eigen gelegenheid naar Best gaat. Opgeven vóór 1 april.
Ook graag het juiste bedrag overmaken aan Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot NL 57 RABO 0133 8659 16 (met vermelding van uw naam
en ‘kleine excursie’)
Met vriendelijke groet,
De reiscommissie
Betty, Wim, Arthur

Lezing: Een kloek boek. Over een 17de -eeuwse Oirschotse Mariapenning
2024-03-21 20:00 - 22:30 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Datum: 21 maart 2024
Locatie: Restaurant De Beurs, St. Odulphusstraat 7, Oirschot
Aanvang: 20.00 uur
Spreker(s): René Meeuwissen
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-.
In 1677 betrokken de katholieken in Oirschot een nieuwe kerk; de schuurkerk. Daarmee kwam een einde aan ruim 25 jaar gedwongen ‘ondergronds’ en in het geheim te kerken. De protestantse overheerser gedoogde vanaf nu dat katholieken weer op reguliere basis bij elkaar konden komen. Dat gold in de eerste plaats natuurlijk voor de erediensten, maar vanuit dit nieuwe onderkomen kon men ook weer veilig werken aan de sociale structuur van de kerk.
Al vrij snel werden er bedevaartprentjes besteld in Antwerpen met als onderwerp O.L.V. van de Heilige Eik. De kapel was weliswaar in 1649 op last van de Staten Generaal gesloopt, maar de herinnering eraan was nog springlevend. Bovendien waren de prentjes voorzien van een aflaat, dus brachten ze ook nog eens geld in het laatje.
In diezelfde tijd werd in Antwerpen ook een Maria-penning besteld bij het beroemde medailleurs-atelier van de familie Roettiers. Alle gekroonde hoofden van Europa werden door hen geportretteerd en daarnaast creëerden ze een bescheiden oeuvre religieuze penningen.
De penning is waarschijnlijk niet in productie genomen. Er is in ieder geval nooit een exemplaar in Oirschot opgedoken. Voor René Meeuwissen als Oirschottenaar en penningverzamelaar was dit voldoende aanleiding om op onderzoek te gaan, hetgeen resulteerde in een publicatie in de vorm van een ‘kloek boek’.
In zijn boek en in deze lezing komt een aantal lijnen bij elkaar zoals: de historie van de kapel van de Heilige Eik; het religieuze leven in Oirschot in de 17-de eeuw; de (oorlogs-)omstandigheden in die tijd en de vele Roettiers-penningen die al die gevechten, overwinningen, machtswisselingen en vredesverdragen opleverden.

Lezing: Christiaan van der Ameijden, Oirschottenaar in Rome
2024-02-20 20:00 - 22:30 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Datum: 20 februari 2024
Locatie: Restaurant De Beurs, St. Odulphusstraat 7, Oirschot
Aanvang: 20.00 uur
Spreker(s): Michiel Verweij
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-.
In de 15de en 16de eeuw maakten zangers en componisten uit de Nederlanden (grofweg de Benelux) in heel Europa de dienst uit als het op muziek aankwam. Hofkapellen in elke residentie zaten vol zangers uit onze contreien, zo ook de prestigieuze pauselijke zangkapel die de Sixtijnse kapel genoemd wordt. De laatste vertegenwoordiger uit de Lage Landen in dat gezelschap kwam uit Oirschot: Christiaan van der Ameijden. Geboren rond 1530, duikt Van der Ameijden in Rome op in 1563 als hij lid wordt van deze Sixtijnse kapel. Vanaf 1565 was hij er zelfs de enige vertegenwoordiger van onze gebieden.
In deze voordracht wordt ingegaan op zijn leven en zijn werk. Tegelijk wordt belicht hoe dergelijk onderzoek wordt verricht: want het
is niet gemakkelijker om door te dringen tot de Vaticaanse Bibliotheek dan destijds tot de Sixtijnse kapel…
Dr. Michiel Verweij (Oirschot, 1964) is adjunct-conservator en wetenschappelijk medewerker op de afdeling Handschriften en Oude drukken van de Koninklijke Bibliotheek van België (KBR) in Brussel en gastprofessor van de OG Latijnse literatuur aan de KU Leuven.
Hij schreef diverse boeken over paus Adrianus VI en over de Romeinse dichter Ovidius en was ook curator van tentoonstellingen over deze twee personen. Hij is zelf Latijns dichter onder de naam Michael Pratensis Oirschotanus.

Lezing: Goede luiden van Oirschot De bevolking van Oirschot door de eeuwen heen
2023-12-19 20:00 - 22:30 | Restaurant de Burgemeester (Harmoniezaal), Markt 21, Oirschot, Nederland
Datum: 19 december 2023 Locatie: Harmoniezaal, restaurant De Burgemeester, Markt 21, Oirschot
Aanvang: 20.00 uur Spreker(s): Anton Neggers
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-.
Oirschot was eertijds de belangrijkste plaats van Kempenland, een van de grotere dorpen in de Meijerij van ’s-Hertogenbosch met een belangrijke centrumfunctie voor een groot verzorgingsgebied. Om een inzicht te krijgen in de bevolking van Oirschot moeten we verschillende bronnen raadplegen. Pas in de achttiende en negentiende eeuw vinden de eerste structurele bevolkingsregistraties plaats: voor de periode daarvoor zijn we aangewezen op incidentele lijsten en overzichten die werden gemaakt om een bepaald doel te dienen. In de lezing wordt gepoogd een reconstructie te maken van de bevolking van Oirschot aan de hand van die bronnen.
Verschillende aspecten komen aan de orde, zoals aantal inwoners, aantal huizen, beroepen, welstand. Daarbij maakt Anton tevens gebruik van zijn eigen database in GensDataPro, dat in de loop van de jaren is uitgegroeid tot een soort bevolkingsregister van oostelijk Noord-Brabant, vanaf de zeventiende eeuw (en in sommige gevallen ook van daarvoor). Inmiddels heeft hij in dit bestand meer dan 350.000 personen verzameld, en is het bestand zowat compleet voor de gegevens uit de zeventiende en achttiende eeuw voor plaatsen als Oirschot en Best, Oost- en Middelbeers, Sint Oedenrode, Boxtel, Liempde, Esch, Haaren en Sint-Michielsgestel, en grote delen van de omliggende plaatsen. En natuurlijk van persoonsgegevens uit heel veel andere plaatsen in Noord- Brabant,
Nederland, België en de rest van de wereld.
Als er voldoende tijd over is wil Anton aan de hand van die database demonstreren hoe snel hij een kwartierstaat van iemand, wiens voorouders uit Oirschot en omgeving komen, kan samenstellen.
Anton Neggers (Boxtel, 1959) is jurist en werkt op de Fontys Hogeschool voor de Kunsten. Hij is voorzitter van de afdeling Kempen en Peelland van de Nederlandse Genealogische vereniging, en van onze Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot.

Lezing: Kamgaren en beddentijk Brabantse Textiel 1868-1968
2023-11-16 20:00 - 22:30 | Restaurant de Burgemeester (Harmoniezaal), Markt 21, Oirschot, Nederland
Datum: 16 november 2023 Locatie: Harmoniezaal, restaurant De Burgemeester, Markt 21, Oirschot
Aanvang: 20.00 uur Spreker(s): Charles Boissevain
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-.
Spreker Charles Boissevain neemt je mee terug naar het jaar 1868. Twee families starten – los van elkaar – een textielfabriek. De een in Eindhoven en de ander in Tilburg, maar alle twee gelegen aan de zojuist gereed gekomen spoorlijn die beide plaatsen verbindt. De Eindhovense fabriek van de familie Baekers weeft katoen, linnen en damast voor onder meer beddentijk, tentlinnen en markiezendoek.
Het bedrijf maakte veel reclame, de directeuren waren actief in de diverse kringen van de fabrikanten, die steeds meer werden gedomineerd door Philips. Het bedrijfsarchief werd bij een brand vernietigd. In Tilburg concentreert Janssens de Horion zich op wollen weefsels van strijk- en kamgaren voor de kledingindustrie. Het bedrijf maakt geen reclame, dat moest de kledingindustrie maar doen. Wel is er een uitgebreid bedrijfsarchief en een bedrijfsfilm uit
1932, die deze avond wordt vertoond. De directieleden onderscheiden zich op kerkelijk, muzikaal en sociaal gebied.

Grote Excursie datum: 4 november 2023 Bestemming: Breda
2023-11-04 | Breda
Heemkundekring ‘De Heerlijkheid Oirschot’ kent naast lezingen ook excursies.
Op zaterdag 4 november organiseert de reiscommissie van onze kring een studiereis naar Breda . Het belooft een interessante, leerzame maar ook plezierige dag te worden.
De dagindeling:
08.30 uur: vertrek vanaf Vandeoirsprong. U kunt tegenover de ingang de auto parkeren, fietsen kunnen op het terrein worden gestald.
09.15 uur: aankomst in Breda: koffie/thee
10.00 uur: start stadswandeling o.l.v. een aantal gidsen
12.00 uur: lunch
13.00 uur: excursie Grote Kerk
15.00 uur: vrij programma centrum Breda, met mogelijkheid voor bezoek aan diverse musea (suggesties komen in de volgende nieuwsbrief)
16.30 uur: centrale borrel
17.00 uur: vertrek terug naar Oirschot
18.00 uur: diner bij Vandeoirsprong (optioneel)
In de volgende nieuwsbrief krijgt u meer achtergrondinformatie, maar het is voor ons van belang dat we zo snel mogelijk weten hoeveel mensen er meegaan.
Opgeven
U kunt zich opgeven via secretariaat@deheerlijkheidoirschot.nl
Uw deelname is pas definitief wanneer u betaald heeft. Ook partners of vrienden die geen lid zijn, kunnen zich voor deze reis opgeven. Bij het opgeven graag doorgeven indien de betaling op een andere naam geschiedt dan de uwe.
De kosten
De kosten voor de hele dag zijn per persoon € 85,- inclusief diner. Zonder diner € 60,-. Bij annuleringen na 20 oktober 2023 is geen teruggave van betaling meer mogelijk. Graag het juiste bedrag overmaken aan Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot NL 57 RABO 0133 8659 16
Wij hopen op een grote opkomst en een gezellige dag!
De reiscommissie,
Wim van Kollenburg
Betty Meys
Arthur de Vries

Lezing "De auto van mijn opa".
2023-04-22 14:00 - 16:00 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Datum: 22 april 2023 Locatie: Restaurant De Beurs, St. Odulphusstraat 7, Oirschot Aanvang: 14.00 uur
Spreker(s): Ad van Zelst
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-
De titel van deze lezing is ‘De auto van m’n opa’. Zo heet ook de website van het BHIC, waarvan Ad van Zelst, gewaardeerd lid van heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot, in 2015 een van de initiatiefnemers was. Van 1906 tot 1950 werden de nummerbewijzen van auto’s en motoren uitgegeven door de provincies. Elke provincie had een eigen letter, voor Noord-Brabant was dat de N. De kentekens waren niet zoals tegenwoordig voertuig-gebonden, maar werden afgegevenop naam van de eigenaar en bleven soms generaties lang in dezelfde familie.
Zo kende in Oirschot iedereen de N-493 van dokter Lobach, de N1800 van Janus van Zelst en de N-60075 van dokter Hagemeijer. Maar wie had nu het eerste kenteken in Brabant? En wie in Oirschot? En wat voor voertuigen hadden die eerste nummerbezitters? In de lezing wordt verder behandeld: de registratie van voertuigen vóór 1906, de groei van het wagenpark, welke mensen zich een auto konden veroorloven, hoe de registratie van die nummers ons helpt om de herkomst en leeftijd van oude foto’s te bepalen. Daarnaast komt de manier aan de orde waarop de gegevens zijn verzameld, het contact met het BHIC en wat er gebeurde nadat de website online ging.
De lezing wordt afgesloten met het verhaal van een bijzondere reis naar Parijs die de opa van Ad van Zelst in 1913 maakte op diens
primitieve motorfietsje en die Ad 99 jaar later met zijn zoon nog eens heeft nagefietst.

Jaarvergadering 2023
2023-03-30 20:00 | Café ’t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot, Nederland
Datum: 30 maart 2023 Locatie: Café ‘t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot Aanvang: 20.00 uur
In de statuten van Heemkundekring de Heerlijkheid Oirschot staat vastgesteld dat er jaarlijks een ledenvergadering wordt georganiseerd door het bestuur.
Hierbij worden alle leden uitgenodigd. Het bestuur legt tijdens deze vergadering verantwoordelijkheid af over de financiën over het voorgaande jaar, licht de ondernomen activiteiten, lezingen en projecten toe en geeft de actieplannen aan voor het komende jaar.

Lezing: De Vrouwen van Napoleon Datum: 14 maart 2023
2023-03-14 20:00 - 22:00 | Zaal de Beurs, Sint Odulphusstraat 7, Oirschot, 5688BA, Nederland
Spreker(s): Jean Dewaerheid
Napoleon, een man van staal op het slagveld, was bang om gedomineerd te worden door vrouwen. De vrouw was meestal een goed gewapende vijand die zich als zwak uitgaf. Vandaar dat hij zich vaak als een bruut toonde. Eenmaal binnen de intimiteit van het koppel herwon zijn gevoelige natuur al snel zijn plaats. Aan tranen kon hij niet weerstaan. Napoleon had geen benul waar het bij een vrouw om gaat. Hij begreep niets van hun manier van denken, van de signalen die ze
geven. Daarenboven zag hij overspel als een vorm van lichaamsverzorging, zonder liefde. Zestig (gekende) minnaressen passeren de revue tijdens deze lezing, telkens met vermelding van hun naam en de vergoedingen die Napoleon hen toekende. Een lezing met pittige weetjes en pikante details Josephine door Firmin Massot 1812.
Jean Dewaerheid was als germanist docent Nederlands-Engels verbonden aan de Haute Ecole Lucia de Brouckère in Brussel en als gastdocent actief in Luik, Gent, Antwerpen, Geel en Turnhout. Verder gaf hij geregeld colleges in Frankrijk, Tsjechië, Slovakije, Litouwen, Slovenië en Portugal. Vandaag de dag geeft hij voordrachten en schrijft hij boeken
Locatie: Restaurant De Beurs, St. Odulphusstraat 7, Oirschot Aanvang: 20.00 uur
Kosten: Voor leden: gratis/voor niet leden: € 5,-.

Donderdag 16 februari a.s. Lezing: Een galerij van Brabantse dokters
2023-02-16 20:00 - 22:00 | Café ’t Vrijthof, Molenstraat 6, Oirschot, Nederland
Donderdag 16 februari as. geeft Jan van Eyck de lezing ‘Een galerij van Brabantse dokters’ in Café ’t Vrijthof in Oirschot.
De 500e verjaardag van Johannes Goropius Becanus, een beroemde Beekse arts/humanist, was voor Museum De Dorpsdokter in Hilvarenbeek aanleiding om in een serie van 13 portretten van Brabantse dokters de geschiedenis van de geneeskunde stapsgewijs te schilderen. Niet met alle grote ontdekkingen of met alleen maar mannen-van-naam. Nee, gewoon met Brabantse dokters die in de 16e t/m 20e eeuw elk hun mannetje stonden tegen de achtergrond van de medische wereld van toen, en het vertrouwen kregen van hun patiënten.
Van Goropius Becanus tot en met Harry Ruhe, de oprichter van museum De Dorpsdokter. Het gaat dan over dokters die met de legers uit Oostenrijk/Hongarije naar hier kwamen zoals de familie Raupp uit Bergeijk, De Lang uit Hilvarenbeek en Sauter uit Hooge Zwaluwe. En over Brabanders als Mr. Aert Fey uit Oirschot, Ingenhousz uit Breda en Snieders uit Turnhout, die meegroeiden met hun tijd. Of karakters als dokter Baptist, de kwartjesdokter uit Megen en Wiegersma, het geweld uit Deurne.
Kortom: langs de lijn van de kleine persoonlijke geschiedenissen valt een hoop te leren en te beleven aan een galerij van Brabantse dokters.
Deze galerij met 13 portretten staat nu op de vernieuwde bovenverdieping van het museum.
Jan van Eijck, de conservator van Museum De Dorpsdokter in Hilverenbeek doet het voor u deze avond wat uitgebreider uit de doeken. En dat kan verdraaid interessant zijn…!
De lezing vindt plaats op donderdagavond 16 februari 2023 in Café ‘t Vrijthof, Molenstraat 6,
Oirschot en start om 20.00 uur. Voor leden van de heemkundekring is de lezing gratis. Ook andere
bezoekers zijn van harte welkom tegen een vergoeding van € 5.-.
